Nguồn gốc của “Đèn lồng của người chết’’ ở châu Âu

Không chỉ có ở Pháp, những “lồng đèn” của người chết còn được tìm thấy ở một số quốc gia châu Âu khác như Anh, Áo, Đức và Ba Lan.

Trong thế kỷ 12, người dân ở miền trung và miền tây nước Pháp đã dựng lên những ngọn tháp nhỏ có cửa sổ ở trên đỉnh trong làng của họ. Bên trong được đặt những ngọn đèn giống như trong ngọn hải đăng, mặc dù những tòa tháp này không hề gần biển. Cấu trúc này được gọi là “lồng đèn của người chết” và được cho là giúp chỉ ra vị trí của một nghĩa trang. Nhưng nhiều người phản đối giả thuyết trên, vì một số tòa tháp lại không nằm gần nghĩa trang.

Một trong số những 'lồng đèn của người chết' ở châu Âu
Một trong số những ‘lồng đèn của người chết’ ở châu Âu

 

Các tòa tháp có đủ hình dạng và kích cỡ, nhưng thông thường, chúng có dạng một cột hoặc một tháp nhỏ có nắp hình nón và một cây thánh giá ở trên đỉnh. Một lối vào nhỏ ở phần dưới cho phép tiếp cận bên trong tòa tháp, để đèn có thể được nâng lên bằng ròng rọc đến độ cao cần thiết vào lúc hoàng hôn. 

Những 'lồng đèn của người chết'
Những ‘lồng đèn của người chết’

 

Một trong những ví dụ hoàn hảo nhất nằm ở Cellefrouin, nơi có một loạt tám trục hình bán nguyệt gắn liền, được nâng lên trên một bệ và có mái che hình nón được trang trí bằng nón linh sam. Cửa sổ mà đèn chiếu qua đó quay mặt ra đường chính.

Nguồn gốc và mục đích chính xác của những tòa tháp này đang được tranh luận giữa các học giả. Một số người tin rằng ban đầu chúng được gọi là “Lanterns of the Moors” chứ không phải “Lanterns of the Dead”, nhưng bởi vì các từ tiếng Pháp cho “moors” (maures) và “dead” (morts) nghe rất giống nhau, ở đâu đó dọc theo dòng chúng bị lẫn lộn. 

Những 'lồng đèn của người chết'
Những ‘lồng đèn của người chết’

 

Giả thuyết này chắc chắn có cơ sở vì việc lập bản đồ cẩn thận về vị trí ban đầu của những chiếc đèn lồng cho thấy chúng nằm gần những con đường cổ xưa, đặc biệt là những con đường liên quan đến các cuộc hành hương. Vì vậy, “Đèn lồng của người chết” có thể chỉ đơn giản là đèn dẫn đường cho những người du hành cổ đại.

Bên trong những 'lồng đèn của người chết'
Bên trong những ‘lồng đèn của người chết’

 

Các học giả cũng đã tìm thấy bằng chứng kết nối việc xây dựng những tòa tháp này với cuộc Thập tự chinh. Ví dụ, nguồn gốc của đèn lồng ở Sarlat-la-Canéda, miền Nam nước Pháp, được liên kết với trụ trì Bernard của Clairvaux, người đóng vai trò quan trọng trong cuộc Thập tự chinh thứ hai. Nó được cho là đã được xây dựng sau chuyến viếng thăm của tu viện trưởng trong thành phố, vào năm 1147, có thể là của Hiệp sĩ Templar.

Nhiều trong số những chiếc “Đèn lồng của người chết” này nằm rải rác khắp vùng nông thôn có một bí ẩn nhỏ của riêng chúng. Lấy ví dụ, những chiếc đèn lồng ở Vergèze, miền nam nước Pháp, trông giống như ống khói của Cung điện Bakhchisaray, Cung điện của người Tatar Crimean ở Crimea, nằm cách đó hơn 3.000 km. Thật vậy, đèn lồng còn có tên gọi khác là “ống khói Saracen”. “Saracen” là một từ cổ có nghĩa là người Hồi giáo hoặc người Ả Rập, và Cung điện Bakhchisaray là một cung điện của người Hồi giáo.