Yusheng – Món gỏi cá may mắn càng xới tung càng phát tài

Tết Nguyên Đán không chỉ là dịp để sum vầy bên gia đình mà còn là thời điểm để thưởng thức những món ăn mang ý nghĩa tốt lành. Trong đó, Yusheng – món gỏi cá đặc trưng của Singapore và Malaysia – là một phần không thể thiếu trong những bữa tiệc đầu năm. Món ăn này không chỉ nổi bật bởi hương vị tươi ngon mà còn gắn liền với nghi thức “Lo Hei”, nơi mọi người cùng nhau xới tung món ăn để cầu mong may mắn và thịnh vượng.

1. Nguồn gốc tranh cãi của Yusheng

Yusheng (魚生), hay còn gọi là Lou Sang, có nghĩa là “cá sống”, nhưng cũng mang ý nghĩa “sinh sôi, phát đạt” trong tiếng Trung. Dù là một món ăn phổ biến trong Tết Nguyên Đán, nguồn gốc của Yusheng vẫn là chủ đề gây tranh cãi giữa Singapore và Malaysia.

• Singapore tin rằng Yusheng hiện đại được sáng tạo vào những năm 1960 bởi bốn đầu bếp huyền thoại của đảo quốc sư tử, còn gọi là “Tứ Đại Thiên Vương” trong giới ẩm thực Quảng Đông. Họ đã cải tiến món ăn từ một loại gỏi cá thô sơ thành một phiên bản cầu kỳ với nhiều nguyên liệu phong phú, nước sốt đặc trưng, mang đậm tinh thần lễ hội.
• Malaysia lại khẳng định rằng Yusheng bắt nguồn từ một nhà hàng ở Seremban vào những năm 1940, nơi phục vụ một phiên bản gỏi cá đơn giản hơn, có nguồn gốc từ cộng đồng người Hoa di cư.

Dù nguồn gốc chính xác là gì, ngày nay, Yusheng đã trở thành món ăn truyền thống không thể thiếu trong các bữa tiệc Tết của cộng đồng người Hoa tại cả hai quốc gia này.

2. “Lo Hei” – Nghi thức xới gỏi cá độc đáo

Không giống như các món gỏi thông thường, điều làm nên sự khác biệt của Yusheng chính là nghi thức “Lo Hei” – nghĩa là “xới lên để phát tài”. Đây là một hoạt động mang ý nghĩa cầu chúc may mắn, thành công và thịnh vượng trong năm mới.

Bước 1: Chuẩn bị nguyên liệu

Yusheng được trình bày trên một đĩa lớn với nhiều nguyên liệu sắc màu rực rỡ:

• Cá sống (thường là cá hồi hoặc cá tráp đỏ) – Tượng trưng cho sự dư dả và phát đạt (“Nian Nian You Yu” – 年年有余”, nghĩa là “năm nào cũng dư dả”).
• Cà rốt bào sợi – Biểu tượng của sự may mắn (“Hong Yun Dang Tou” – 红运当头”, nghĩa là “vận đỏ sẽ đến”).
• Củ cải xanh – Mang ý nghĩa trường thọ và thịnh vượng.
• Củ cải trắng – Đại diện cho sự nghiệp phát triển vượt bậc.
• Vừng (mè) rang và đậu phộng nghiền – Tượng trưng cho sự thịnh vượng và phát triển kinh doanh.
• Quẩy giòn – Giống như vàng thỏi, thể hiện sự giàu có.
• Nước sốt mận ngọt – Đại diện cho cuộc sống ngọt ngào, sung túc.

Bước 2: Xới cao càng tốt

Khi tất cả nguyên liệu đã sẵn sàng, mọi người cầm đũa và cùng nhau xới tung món gỏi lên càng cao càng tốt trong khi hô vang những lời chúc như:

• “Gong Xi Fa Cai” (恭喜发财) – Chúc phát tài phát lộc.
• “Bu Bu Gao Sheng” (步步高升) – Chúc sự nghiệp thăng tiến.
• “Da Ji Da Li” (大吉大利) – Chúc đại cát đại lợi.
• “Huat Ah!” – Lời chúc thịnh vượng phổ biến tại Singapore.

Theo quan niệm, xới gỏi càng cao, vận may trong năm mới càng dồi dào. Sau khi hoàn thành nghi thức này, mọi người sẽ cùng thưởng thức món ăn, tận hưởng không khí vui vẻ đầu năm.

3. Hương vị đặc trưng và ý nghĩa của Yusheng

Yusheng không chỉ hấp dẫn bởi nghi thức xới gỏi mà còn chinh phục thực khách bởi sự hòa quyện tinh tế giữa các hương vị:

• Vị tươi ngon của cá sống, kết hợp với độ giòn của rau củ.
• Vị ngọt chua nhẹ của nước sốt mận, tạo sự cân bằng hoàn hảo.
• Hương thơm của vừng rang và đậu phộng nghiền, làm tăng độ béo bùi cho món ăn.

Không chỉ là một món ăn ngon miệng, Yusheng còn mang ý nghĩa cầu chúc tài lộc, sức khỏe và thành công trong năm mới.

4. Yusheng trong văn hóa Tết Nguyên Đán

4.1. Món ăn không thể thiếu trong bữa tiệc tất niên

Ở Singapore và Malaysia, Yusheng thường được thưởng thức vào ngày mùng 7 Tết, được gọi là “Nhân Nhật” (人日) – ngày sinh của loài người theo quan niệm truyền thống. Người ta tin rằng ăn Yusheng vào ngày này sẽ giúp cả năm tràn đầy may mắn và thịnh vượng.

4.2. Được các nhà hàng biến tấu sáng tạo

Ngày nay, ngoài phiên bản truyền thống, nhiều nhà hàng cao cấp tại Singapore và Malaysia đã sáng tạo thêm các phiên bản Yusheng sang trọng với những nguyên liệu đặc biệt như bào ngư, trứng cá muối, vi cá mập, hoặc thậm chí vàng lá 24K để phục vụ giới siêu giàu.

4.3. Sự lan tỏa ra thế giới

Không chỉ phổ biến tại Singapore và Malaysia, Yusheng còn dần được yêu thích tại Trung Quốc, Hong Kong, Đài Loan và cả các cộng đồng người Hoa trên thế giới.

5. Bí quyết thưởng thức Yusheng trọn vẹn

• Tận hưởng không khí sum vầy: Món ăn này ngon nhất khi được thưởng thức cùng gia đình, bạn bè và đồng nghiệp.
• Không ngại xới cao: Đừng lo lắng nếu món ăn bị vung vãi – càng xới mạnh, vận may càng nhiều!
• Chọn nhà hàng uy tín: Nếu bạn muốn trải nghiệm Yusheng chính thống, hãy chọn những nhà hàng Quảng Đông cao cấp tại Singapore hoặc Malaysia.

Yusheng không chỉ là một món ăn mà còn là một biểu tượng của sự đoàn kết, sung túc và hy vọng. Nếu có dịp đón Tết tại Singapore hoặc Malaysia, đừng quên tham gia nghi thức “Lo Hei” để cảm nhận trọn vẹn nét đẹp văn hóa ẩm thực độc đáo này.