Một số loài cây và hoa có ý nghĩa quan trọng trong năm mới ở Nhật

Trong văn hóa Nhật Bản, cây cỏ, hoa và các loài cây thường được liên kết với ý nghĩa và tượng trưng riêng. Đặc biệt, khi năm mới chuẩn bị bước sang, xứ Phù Tang rộn ràng trong không khí đón chào một khởi đầu mới tràn ngập niềm vui và hy vọng, nhà cửa, cơ sở kinh doanh và các không gian công cộng như công viên, quảng trường, và đường phố tại xứ Phù Tang thường tràn ngập hoa và cây cảnh trang trí. Dưới đây là một số loài cây và hoa có ý nghĩa quan trọng trong dịp năm mới của người Nhật: 

1. Matsu (松) – Cây thông

Từ thời cổ đại, người Nhật đã coi cây thông như một biểu tượng của may mắn và tình cảm tốt lành. Trong văn hóa Nhật Bản, cây thông đã trở thành một phần quan trọng của kadomatsu, một đối tượng trang trí được đặt trước cửa nhà trong dịp năm mới. Thực hiện từ thời kỳ Heian, mục đích chính của cây thông trong kadomatsu là để đảm bảo rằng toshigami, thần của năm mới, sẽ tìm thấy đường về nhà mình mà không bị lạc. 

Khi một gia đình tạo ra kadomatsu, họ chọn những cây thông đẹp và phù hợp để tạo nên một bức tranh tinh tế trước cửa nhà. Hành động này không chỉ là sự trang trí mừng năm mới mà còn là cách thể hiện lòng biết ơn đối với sự hỗ trợ của tự nhiên và mong muốn có một năm mới an lành và phồn thịnh.

Thông (松) là một loại cây có tuổi thọ đặc biệt cao, với những cá thể cây vẫn tồn tại mạnh mẽ sau hơn 4.000 năm. Trong văn hóa Nhật Bản, thông được coi là biểu tượng của sự lâu dài và may mắn. Cây thông vững chãi trải qua thời gian, truyền đạt thông điệp về tuổi trẻ và tuổi thọ vĩnh cửu.

Ngoài ra, theo truyền thống dân gian Nhật Bản, thông được xem là biện pháp phong thủy hiệu quả trong việc sinh sản và đồng thời có khả năng xua đuổi tà ma. Sức sống mãnh liệt của thông được liên kết với sức khỏe mạnh mẽ và năng lượng tích cực. Người Nhật tin rằng việc trồng thông xung quanh nhà có thể đem lại may mắn và bảo vệ gia đình khỏi những thế lực tiêu cực.

Đối với người Nhật, thông không chỉ là một loại cây xanh, mà còn là biểu tượng của sự kết nối giữa con người và tự nhiên, mang lại không gian yên bình và tĩnh lặng.

2. Ume (梅) – Cây mận

Hình ảnh những cành hoa mận trắng bóng nở rộ trên nền xanh của lá cây tạo nên một cảnh đẹp trấn an và tinh khôi. Đặc biệt, việc cây mận nở sớm còn được coi là một dấu hiệu tích cực, thường được hiểu là điềm báo cho một đầu tốt trong tương lai. Người Nhật tin rằng sự rực rỡ của hoa mận mang đến điềm báo về một mùa xuân hạnh phúc và may mắn. 

3. Kiku (菊) – Hoa cúc

Kiku, hoa cúc trong văn hóa Nhật Bản, không chỉ là một đóa hoa trang trí tinh tế mà còn đựng đầy ý nghĩa sâu sắc. Trong tư duy phương Đông, cúc là biểu tượng của sự trường thọ, sức khỏe và hạnh phúc gia đình. Mỗi cánh hoa mỏng manh đều thể hiện sự tinh tế và thanh khiết, tạo nên vẻ đẹp thuần khiết của cuộc sống.

Hình ảnh của hoa cúc thường xuất hiện trong nghệ thuật, văn hóa và thậm chí là trong các nghi lễ truyền thống. Được coi là biểu tượng của sự thuần khiết và tinh tế, hoa cúc đã trở thành một phần không thể thiếu trong các dịp lễ quan trọng, từ các sự kiện gia đình đến những dịp lễ truyền thống của xã hội Nhật Bản.

4. Take (tre)

Tre (hay còn gọi là tre tre) không chỉ là một loại cây thông thường mà còn là nguồn cung cấp chất liệu chính để tạo ra kadomatsu, một trang trí truyền thống của người Nhật. Bên cạnh đó, tre là một loại cây thường xanh, giữ nguyên lá xanh quanh năm. Tính chất này làm cho tre trở thành một biểu tượng của sức sống và sự bền bỉ. Tuy nhiên, trong điều kiện thời tiết lạnh, tre có thể rụng lá, mặc dù điều này không phổ biến.

Ở Nhật Bản, cây tre nổi tiếng với tốc độ phát triển vượt bậc và hệ thống rễ chặt chẽ. Hệ thống này không chỉ giúp cây giữ vững dáng thẳng và cao, mà còn bảo vệ khỏi những cơn động đất và bão. Những phẩm chất này là biểu tượng của sự trung thành và kiên định, tượng trưng bởi kadomatsu. 

Như cây thông, tre đại diện cho sự trường thọ với lá xanh tươi và sức mạnh vững chãi. Khả năng sinh sản nhanh chóng của tre cũng là biểu hiện của sự phát triển và tăng trưởng. Với chiều cao vượt trội và khả năng chống lại thử thách tự nhiên, tre trở thành biểu tượng của sức sống và sự kiên cường trong nền văn hóa Nhật Bản. Kadomatsu, với những cặp tre được cắm trước cổng nhà, không chỉ làm đẹp môi trường mà còn mang đến niềm tin vào sức mạnh và trường thọ cho gia đình.

5. Kochia (コチア) – Cỏ lồi

Kochia, hay còn được gọi là “cỏ lồi” trong tiếng Việt, không chỉ là một loại thực phẩm cho gia súc mà còn trở thành một biểu tượng độc đáo của sự hòa mình và may mắn mới trong nền văn hóa Nhật Bản. Cỏ lồi được trồng và tạo thành các hình dạng đặc biệt như hình tròn hoặc lồi lõm, tạo nên những bức tranh sống động trên cảnh quan.

Với ý nghĩa tâm linh, cỏ lồi thường được coi là một biểu tượng của sự trùng hợp và sự đồng thuận, tượng trưng cho sự kết nối giữa con người và tự nhiên. Nhìn chung, việc trang trí các không gian bằng cỏ lồi không chỉ mang lại vẻ đẹp thị giác mà còn góp phần tạo nên không khí tích cực và lạc quan.

Ngoài ra, với màu sắc đặc trưng, cỏ lồi cũng thường được liên kết với mùa thu, tăng thêm sự ấm áp và tinh tế cho bức tranh tự nhiên. Cỏ lồi không chỉ là một phần của cảnh đẹp thiên nhiên mà còn là biểu tượng của niềm hy vọng và tương lai tươi sáng.

6. Shidare Sakura (枝垂れ桜) – Hoa anh đào rủ

Shidare Sakura, hay Hoa anh đào rủ, không chỉ là một bức tranh tuyệt vời của thiên nhiên mà còn chứa đựng những ý nghĩa sâu sắc về cuộc sống và thay đổi. Với hình ảnh những cành hoa dài rủ xuống, Shidare Sakura tượng trưng cho vẻ đẹp kiêu sa và mong manh, nhưng đồng thời cũng là biểu tượng của sự tươi mới và sức sống mãnh liệt.

Hoa anh đào rủ gửi đến chúng ta thông điệp về sự tinh khôi, nhẹ nhàng của cuộc sống. Nó như một lời nhắc nhở về sự quý giá của thời gian và đề xuất rằng chúng ta nên tận hưởng từng khoảnh khắc. Những bông hoa rơi nhẹ, đào rủ bên gió, là biểu tượng của sự thoải mái và tự do.

Hơn nữa, Shidare Sakura còn nói lên về vẻ đẹp của sự thay đổi. Mùa hoa anh đào là một chuỗi biến động, từ bông hoa rụt chân thành những đám hoa rực rỡ. Điều này nhắc nhở chúng ta về sự phát triển và khả năng thích ứng, nhấn mạnh rằng trong sự biến đổi, có những điều tuyệt vời chờ đợi.

7. Fukujuso (hoa phúc thọ)

Fukujuso là những bông hoa màu vàng rực rỡ với vẻ đẹp đặc biệt khi nở trên nền tuyết trắng. Mặc dù hoa nở cao điểm là vào tháng Hai nhưng trong dịp Tết, bạn vẫn có thể bắt gặp hoa phúc thọ ở các cửa hàng hoa bởi có các giống được trồng trong nhà kính.

Hoa phúc thọ từ lâu đã trở thành biểu tượng cho năm mới ở Nhật Bản, kết hợp tinh tế giữa vẻ đẹp tự nhiên và ý nghĩa tâm linh. Việc hoa nở vào dịp Tết truyền thống của người Nhật, theo lịch âm, tạo nên một không khí trang trí đặc biệt, đánh dấu sự khởi đầu mới.

Trong tiếng Nhật, tên gọi “fukujuso” của hoa phúc thọ chứa đựng ý nghĩa sâu sắc. “福” (phúc) biểu tượng cho may mắn, còn “寿” (thọ) đại diện cho trường thọ và chúc mừng. Tổng thể, hoa mang thông điệp mời gọi hạnh phúc và sự trường thọ vững bền, là lời chúc mừng cho một năm mới an lành, đầy ắp thành công.

Hoa fukujuso không chỉ là vật trang trí, mà còn là biểu tượng của hạnh phúc vĩnh cửu, tôn vinh vẻ đẹp và ý nghĩa tâm linh trong truyền thống văn hóa Nhật Bản. Đây là sự kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật tự nhiên và tâm hồn con người, đánh bại thời gian và gửi đi lời chúc tốt đẹp cho mọi người trong năm mới.

8. Senryo (千両) – (sói rừng)

Senryo (千両), hay còn gọi là “sói rừng,” là một loại cây có quả mọng màu đỏ được ưa chuộng trong trang trí dịp đầu năm ở Nhật Bản. Với ý nghĩa thịnh vượng trong kinh doanh, quả mọng đỏ của senryo trở thành biểu tượng cho sự sinh sôi nảy nở tài lộc. Cây thường xuất hiện trong các kiểu cắm hoa oshogatsu (お正月, Tết trong tiếng Nhật).

Ngoài senryo, còn có một loại cây khác cũng được ưa chuộng vào dịp cuối năm, gọi là manryo (万両). Manryo cũng có quả mọng đỏ và lá xanh, khó phân biệt với senryo. Cả hai loại cây này đều tượng trưng cho sự phồn thịnh và may mắn, tạo nên không khí tưng bừng trong lễ hội năm mới. 

Điểm mấu chốt để phân biệt chúng là quả senryo mọc thẳng từ đầu cành, trong khi manryo rủ xuống như quả anh đào. Vì nguồn gốc và tên Kanji tương tự nhau, cả hai đều mang ý nghĩa tạo ra nhiều của cải hơn và được ưa chuộng làm đồ trang trí, cắm hoa, trồng trong chậu trước cửa vào thời điểm này trong năm.