Cừu là loại gia súc nhỏ nhai phổ biến được nuôi chủ yếu để thu lợi ích từ thịt, sữa, da và lông. Ngành chăn nuôi cừu mang lại hiệu quả kinh tế cao cho nhiều quốc gia trên thế giới, bao gồm Úc, New Zealand, Vương quốc Anh và Mỹ.
Úc là một trong những nhà sản xuất lớn nhất thế giới về lông cừu và thịt cừu. Đất nước này nổi tiếng với loài cừu Merino, mang lại lông mịn và sáng bóng, được sử dụng rộng rãi trong ngành dệt may và thời trang. Thịt cừu Úc cũng được biết đến với chất lượng cao và là một phần quan trọng của ẩm thực địa phương.
Trong tự nhiên, cừu có khả năng tự rụng lông trong mùa rụng lông tự nhiên để điều chỉnh nhiệt độ cơ thể. Tuy nhiên, nếu không được can thiệp bởi con người chúng sẽ làm gì? Cừu có khả năng tự thay lông hay không? Đã có nhiều trường hợp phát hiện con cừu với bộ lông siêu to, siêu khổng lồ. Nếu không cứu giúp kịp thời, chú cừu sẽ chết dần chết mòn vì bộ lông khủng bố ấy. Cùng Air Go đi tìm hiểu về loài cừu và tìm lời giải cho câu hỏi phía trên nhé!
1. Tìm hiểu về loài cừu
Cừu đã đóng vai trò quan trọng trong lịch sử chăn nuôi và văn hóa của con người từ hàng ngàn năm trước công nguyên. Vùng Mesopotamia, nơi được coi là một trong những nguồn gốc của nền nông nghiệp và chăn nuôi, đã chứng kiến sự xuất hiện và thuần hóa của loài cừu Mouflon hoang dã từ thời cổ đại.
Người Ba Tư là một trong những nhóm người đầu tiên thuần hóa cừu, và họ đã nuôi chăn chúng với mục đích lấy thịt, sữa và da. Với thời gian, cừu không chỉ trở thành một nguồn cung cấp thực phẩm quan trọng, mà còn được sử dụng để sản xuất len từ lông của chúng.

Khoảng 6,000 năm trước Công nguyên, việc thuần hóa cừu để lấy lông len đã trở thành một phần không thể thiếu của văn hóa và nền kinh tế của người Ba Tư. Sợi len từ lông cừu không chỉ là một nguồn vải quý giá để làm quần áo mà còn được sử dụng để làm hàng loạt các sản phẩm khác như mền, thảm và đồ trang trí.
Sự phổ biến của len từ lông cừu đã lan rộng từ Ba Tư sang các nước châu Âu và châu Phi. Đây đã tạo ra một cuộc cách mạng về vật liệu sợi và góp phần vào sự phát triển văn hóa và kinh tế của những nền văn minh này.
Đến ngày nay, len từ lông cừu vẫn là một trong những loại sợi tự nhiên phổ biến nhất trên thế giới. Sự phát triển của công nghệ đã làm cho sản xuất len từ lông cừu trở nên hiệu quả hơn và tiện lợi hơn. Đồng thời, len từ lông cừu cũng được coi là một vật liệu thân thiện với môi trường, vì nó có khả năng phân hủy tự nhiên và có thể tái sử dụng.
1. Cơ chế giúp cừu tồn tại trong môi trường tự nhiên mà không cần cạo
1.1 Tự rụng lông
Tự rụng lông là một quá trình tự nhiên mà các loài cừu trải qua trong năm, thường diễn ra vào mùa xuân hoặc mùa hè. Quá trình này có vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe và sự thoải mái của chúng trong môi trường sống tự nhiên. Khi thời tiết trở nên ấm áp hơn, cừu sẽ bắt đầu rụng lông để thích ứng với điều kiện nhiệt đới, giảm bớt cảm giác nóng bức và tạo ra lớp lông mới mềm mại và bóng mượt hơn.
Quá trình tự rụng lông giúp loại bỏ những sợi lông cũ, già và không còn hữu ích nữa. Khi các sợi lông cũ bắt đầu rụng, chúng sẽ được thay thế bằng những sợi lông mới mạnh mẽ và khỏe mạnh hơn, giúp cung cấp cảm giác ấm áp và bảo vệ cho cơ thể của cừu.
Quá trình này cũng giúp kích thích mọc lông mới, đặc biệt là trong những vùng có tác động mạnh từ môi trường. Lớp lông mới sẽ phản ánh môi trường hiện tại của cừu, cung cấp sự bảo vệ và ấm áp phù hợp với điều kiện thời tiết.
Đồng thời, quá trình tự rụng lông cũng giúp cân bằng nhiệt độ cơ thể của cừu trong mùa hè nóng bức. Việc loại bỏ lớp lông cũ giúp cơ thể của chúng dễ dàng tiếp xúc với không khí mát mẻ hơn, từ đó giảm bớt cảm giác nóng bức và giúp chúng duy trì sự thoải mái.
1.2 Tự cạo
Có một số loại cừu có khả năng tự cạo lông bằng cách sử dụng răng và môi của chúng. Chúng có thể dùng răng để kéo và cạo những sợi lông dài, cũ kỹ và không mong muốn. Quá trình này giúp chúng loại bỏ bộ lông cũ, giảm bớt cảm giác nóng bức trong mùa hè. Thông qua việc tự cạo, cừu có thể duy trì bộ lông mềm mại và sạch sẽ, giúp chúng cảm thấy thoải mái hơn trong môi trường sống tự nhiên. Điều này cũng giúp ngăn chặn sự phát triển của khuẩn cực độc hại trên da của chúng. Tuy nhiên, không tất cả các loại cừu đều có khả năng tự cạo, và nhiều loài vẫn cần sự can thiệp của con người để cắt lông định kỳ để duy trì sức khỏe và thoải mái tối ưu.
1.3 Tạo ra lớp vảy
Một số loài cừu có khả năng tạo ra lớp vảy tự nhiên trên bộ lông của mình, giúp bảo vệ chúng khỏi tác động của môi trường bên ngoài. Lớp vảy này không chỉ giữ ấm cho cơ thể cừu trong môi trường lạnh mà còn ngăn chặn sự truyền nhiệt qua lớp lông. Khi nhiệt độ xung quanh giảm, các lớp vảy trên bộ lông sẽ đóng vai trò như một lớp cách nhiệt tự nhiên, giữ cho cơ thể cừu ấm áp. Đồng thời, lớp vảy cũng giúp ngăn chặn sự thấm nước vào bộ lông, bảo vệ cơ thể khỏi ẩm ướt và giữ cho lớp lông ở dưới luôn khô ráo.
1.4 Tẩy lông
“Tẩy lông” là quá trình mà một số loại cừu có khả năng tự làm sạch bộ lông của mình. Chúng sử dụng lưỡi để loại bỏ bụi và cặn bám trên bộ lông, giúp giữ cho nó sạch sẽ. Hành động này không chỉ giúp cừu duy trì vẻ đẹp tự nhiên của lông mà còn giảm thiểu nguy cơ nhiễm khuẩn hoặc bị nhiễm ký sinh trùng. Bằng cách loại bỏ các tạp chất trên bộ lông, cừu giảm được nguồn lây nhiễm từ môi trường xung quanh.
Tuy nhiên, một số loài cừu có thể gặp vấn đề nếu bộ lông của chúng trở nên quá dày và rối, gây khó khăn trong việc di chuyển hoặc gây ra các vấn đề sức khỏe. Trong trường hợp này, sự can thiệp của con người có thể là cần thiết để giúp cừu duy trì sức khỏe và sự thoải mái.
2. Những giống cừu phổ biến ở Úc
Có hai loại chính của cừu: cừu lấy lông và cừu nguyên thủy.
2.1 Cừu lấy lông
- Cừu Merino (Merino Sheep – Ovis aries)
Nguồn gốc: Cừu Merino có nguồn gốc từ Tây Ban Nha, nhưng loài này đã được nuôi trồng và phát triển rộng rãi ở Úc. Các nhà chăn nuôi Úc đã chọn lọc và phát triển giống Merino để tạo ra các đàn cừu có bộ lông mềm mại và chất lượng cao, phù hợp với điều kiện khí hậu của Úc. Bộ lông của cừu Merino là điểm nổi bật của loài này. Lông của chúng mềm mại, dày và có sợi mảnh, tạo ra một cảm giác mượt mà khi tiếp xúc. Lông Merino được sử dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp thời trang để sản xuất len và nỉ cao cấp.

Bộ lông: Úc là một trong những quốc gia hàng đầu về sản xuất cừu Merino. Với vùng đất rộng lớn và điều kiện khí hậu lý tưởng, Úc cung cấp môi trường lý tưởng cho việc nuôi trồng cừu Merino. Lông Merino của Úc được biết đến với chất lượng cao và được ưa chuộng trên toàn thế giới.
Nuôi trồng ở Úc: Ngoài ra, việc nuôi trồng cừu Merino đòi hỏi sự chăm sóc và quản lý kỹ lưỡng từ phía người chăn nuôi. Điều này bao gồm cung cấp dinh dưỡng đúng đắn, kiểm soát bệnh tật và chăm sóc sức khỏe để đảm bảo đàn cừu phát triển mạnh mẽ và sản xuất lông chất lượng.
Chăm sóc: Cừu Merino đóng góp một phần quan trọng vào nền kinh tế của Úc thông qua việc xuất khẩu lông và thịt cừu. Lông Merino của Úc được coi là một trong những loại lông chất lượng nhất trên thế giới, đem lại lợi ích kinh tế lớn cho ngành công nghiệp thời trang và dệt may.
- Alpaca
Nguồn gốc: Alpaca là một loài động vật thuộc họ Camelidae, có nguồn gốc từ vùng núi Andes ở Nam Mỹ, bao gồm Peru, Bolivia và Chile. Chúng được nuôi trồng vì lông của chúng, được sử dụng để sản xuất len và nỉ, cũng như thịt và da.
Bộ lông: Lông của alpaca mềm mại, dày và có chất lượng cao. Nó có các tính chất như cách nhiệt và đàn hồi, tạo ra các sản phẩm len và nỉ rất mịn và ấm áp. Lông alpaca có thể có nhiều màu sắc khác nhau, bao gồm trắng, đen, nâu và các gam màu hỗn hợp.

Nuôi trồng ở Úc: Alpaca đã được giới thiệu vào Úc từ những năm 1850 và 1860, và hiện nay, chúng được nuôi trồng rộng rãi trên khắp đất nước. Úc có một số trang trại alpaca lớn, nơi chúng được chăm sóc và nuôi trồng cho mục đích lấy lông và thịt.
Sản phẩm: Lông alpaca được sử dụng để sản xuất các sản phẩm len và nỉ cao cấp, bao gồm áo len, khăn len, găng tay, và nhiều loại quần áo khác. Ngoài ra, thịt và da của alpaca cũng được sử dụng trong ẩm thực và sản xuất các sản phẩm da.
Chăm sóc: Alpaca là loài động vật dễ chăm sóc và ít đòi hỏi về điều kiện sống. Chúng thích ở trong môi trường khí hậu mát mẻ và khô ráo và có thể chịu đựng được nhiệt độ lạnh. Điều này làm cho alpaca trở thành một lựa chọn lý tưởng cho việc nuôi trồng ở một số khu vực Úc có khí hậu tương đối khắc nghiệt.
Ngoài ra, còn có một số giống cừu lấy lông phổ biến như:

- Cừu Romney: Cừu Romney là một giống cừu lấy lông có nguồn gốc từ Anh. Bộ lông của chúng thường dài, dày và mềm mại, làm cho lông của chúng rất thích hợp cho việc sản xuất len và nỉ.
- Cừu Lincoln: Cừu Lincoln có bộ lông dài nhất và nặng nhất trong tất cả các loại cừu. Lông của chúng có thể dài đến 12 inch hoặc hơn, và sợi lông có đường kính lớn. Điều này làm cho lông của cừu Lincoln rất thích hợp cho việc sản xuất len và nỉ.
- Cừu Teeswater: Cừu Teeswater cũng có bộ lông dài, với sợi lông có đường kính lớn. Điều này tạo ra một loại lông mềm mại và sáng bóng, rất phù hợp cho việc sản xuất len và nỉ cao cấp.
- Cừu Leicester (Leicester Longwool): Cừu Leicester là một giống cừu lấy lông khác có nguồn gốc từ Anh. Bộ lông của chúng dài và dày, tạo ra một loại lông mềm mại và bóng mượt. Lông của cừu Leicester cũng được sử dụng cho việc sản xuất len và nỉ.
- Cừu Corriedale: Cừu Corriedale là một giống cừu được phát triển tại New Zealand từ việc lai tạo giữa cừu Lincoln và cừu Merino. Bộ lông của chúng có độ dày vừa phải và mềm mại, phù hợp cho cả việc sản xuất len và thịt.
2.2 Cừu nguyên thủy
- Dall Sheep (Ovis dalli): Cừu Dall (Ovis dalli) là một loài cừu hoang dã sống ở vùng núi cao của miền Bắc Âu Châu và miền Bắc Mỹ, nhưng không phải ở miền Bắc Úc. Dall Sheep được tìm thấy chủ yếu ở vùng núi cao của Alaska, Bắc Canada và miền Bắc Rocky Mountains của Hoa Kỳ. Chúng là một trong những loài cừu hoang dã lớn nhất của Bắc Mỹ.
- Dall Sheep có bộ lông màu trắng dài và dày, đặc biệt là ở những con cái. Cừu đực thường có sừng lớn và uốn cong, màu nâu đậm ở phần cuối và có thể đạt đến chiều dài lên đến 1 mét. Chúng có khả năng leo núi tốt và thích nghi với môi trường sống núi cao lạnh giá.

- Mouflon (Ovis orientalis) là một loài cừu nguyên thủy có nguồn gốc từ châu Âu và Trung Đông. Mouflon thường có màu lông nâu hoặc đen, có sự biến đổi về màu sắc tùy thuộc vào phân loại cụ thể. Chúng có vòng cổ và vai nổi bật, với lông mặt nạ màu đen và sừng cong ở cả hai giới tính.
- Cừu Bighorn (Ovis canadensis) là một loài cừu nguyên thủy phân bố rộng rãi ở Bắc Mỹ, từ Alaska đến Mexico. Chúng có sừng lớn uốn cong ở cả hai giới tính, với các vòng xoắn đặc trưng. Lông của Bighorn thường màu nâu pha trắng, có thể có các biến thể màu sắc tùy thuộc vào vùng địa lý và mùa lông.
- Mouflon Corsica (Ovis musimon) là một loài cừu nguyên thủy được tìm thấy ở vùng địa lý hẹp ở châu Âu, bao gồm Corse và Sardinia. Chúng có sừng cong và lông màu nâu tối, thích nghi với môi trường núi non và rừng rậm. Mouflon Corsica có kích thước nhỏ hơn so với các loài khác của họ Ovis.
Ngoài ra, còn có một số giống cừu nguyên thủy phổ biến như:
- Cừu Katahdin: Cừu Katahdin là một giống cừu không có lông dày, chúng được nuôi chủ yếu để sản xuất thịt. Giống này được chọn lọc từ việc lai tạo giữa các giống cừu châu Âu và cừu da đỏ bản địa của Bắc Mỹ.
- Cừu Dorper: Cừu Dorper là một giống cừu chịu đựng tốt với điều kiện khí hậu khắc nghiệt và có khả năng tăng trưởng nhanh. Chúng có lông ngắn và dày, thích hợp cho việc sản xuất thịt.

- Cừu Blackbelly: Cừu Blackbelly là một giống cừu có nguồn gốc từ châu Phi. Chúng có màu da đen với vùng bụng và chân có thể có màu trắng hoặc màu nhạt. Cừu Blackbelly thường được nuôi trồng vì thịt và da.
- Cừu nhỏ Croix: Cừu nhỏ Croix là một giống cừu chứa gen từ cừu Barbados Blackbelly và các giống cừu khác. Chúng thích hợp cho việc nuôi trồng ở các khu vực có khí hậu ấm áp và có thể chịu được nhiệt đới.
- Cừu đầu đen Ba Tư: Cừu đầu đen Ba Tư là một giống cừu chịu đựng tốt với điều kiện khí hậu khắc nghiệt và có khả năng sinh sản cao. Chúng có màu lông đen và thích hợp cho việc sản xuất thịt và lông.
- Cừu lùn Tây Phi: Cừu lùn Tây Phi là một giống cừu nhỏ có nguồn gốc từ châu Phi. Chúng thích hợp cho việc nuôi trồng trong các hệ thống nông nghiệp nhỏ và có thể thích nghi với điều kiện môi trường khắc nghiệt.
- Cừu đỏ Maasai: Cừu đỏ Maasai là một giống cừu chịu đựng tốt với điều kiện khí hậu nóng và khô cằn. Chúng thích hợp cho việc nuôi trồng trong các khu vực chăn thả ở châu Phi.
Cừu không chỉ là nguồn cung cấp thực phẩm và nguyên liệu, mà còn là bạn đồng hành trung thành của con người. Chúng mang lại nhiều giá trị vật chất và tinh thần cho cuộc sống. Do đó, khi chăn nuôi cừu, hãy chú ý đảm bảo an toàn cho chúng và không để chúng đi lạc. Nếu bạn là người yêu động vật và thăm các quốc gia chăn nuôi cừu, hãy chú ý và giúp đỡ nếu phát hiện cừu bị lạc. Việc giữ cho cừu an toàn không chỉ là trách nhiệm của người chăn nuôi mà còn là trách nhiệm của cả cộng đồng để bảo vệ và tôn trọng sinh vật này.
Du Lịch Thái Lan
Du Lịch Singapore
Du Lịch Malaysia
Du Lịch Indonesia
Du Lịch Hong Kong
Du Lịch Trung Quốc
Du Lịch Hàn Quốc
Du Lịch Nhật Bản
