Toru Iwatani: “Kẻ nổi loạn” tạo nên tượng đài Pac-Man

Toru Iwatani, người đàn ông đứng sau tượng đài Pac-Man, không chỉ là một nhà thiết kế trò chơi điện tử tài ba mà còn là một “kẻ nổi loạn” với niềm đam mê cháy bỏng. Câu chuyện về cuộc đời và sự nghiệp của ông là minh chứng cho việc những sở thích cá nhân có thể tạo nên những điều kỳ diệu, đồng thời chứng tỏ rằng sáng tạo và sự kiên trì có thể vượt qua mọi giới hạn.

1. Tuổi thơ nổi loạn và niềm đam mê bất tận

Sinh năm 1955 tại Tokyo, Toru Iwatani lớn lên trong một gia đình có nền tảng kỹ thuật vững chắc. Cha ông là một kỹ sư làm việc tại đài NHK, nhưng thay vì tập trung vào các môn khoa học kỹ thuật, Toru lại dành phần lớn thời gian của mình cho những sở thích “khác biệt”: truyện tranh, nhạc rock và đặc biệt là trò chơi Pinball. Chính những đam mê tưởng chừng như “nổi loạn” này đã nhen nhóm trong ông nguồn cảm hứng sáng tạo vô tận, đặt nền móng cho sự nghiệp lẫy lừng sau này.

Từ nhỏ, Toru đã không cảm thấy mình phù hợp với những khuôn mẫu học thuật thông thường. Thay vì theo đuổi những môn học mang tính lý thuyết, ông dành nhiều thời gian khám phá thế giới giải trí, điều này càng khơi dậy khả năng sáng tạo mạnh mẽ trong ông. Và chính những đam mê này đã giúp Toru trở thành một trong những người tiên phong trong ngành công nghiệp game, mở ra một chương mới trong lĩnh vực giải trí điện tử.

2. Khởi đầu sự nghiệp lập trình game

Sau khi tốt nghiệp khoa Kỹ thuật tại Đại học Tokai, Toru Iwatani gia nhập Namco (sau này là Bandai Namco Entertainment) vào năm 1977, khi mới 22 tuổi. Lúc đầu, ông mơ ước tạo ra một trò chơi dựa trên máy Pinball, nhưng vì những vấn đề bản quyền, ý tưởng này đã không thành hiện thực.

Không nản lòng, Toru đã cùng lập trình viên Shigeichi Ishimura phát triển trò chơi arcade Gee Bee, ra mắt vào năm 1978. Dù không đạt được thành công vang dội, Gee Bee đã giúp Namco khẳng định vị thế trong ngành công nghiệp game tại Nhật Bản. Trò chơi này cũng là bước đệm quan trọng trong sự nghiệp của Toru Iwatani, mở ra con đường tiếp cận sâu hơn với thế giới game.

3. Sự ra đời của tượng đài Pac-Man

Vào cuối những năm 1970, ngành công nghiệp game chủ yếu phát triển với các trò chơi mang chủ đề bạo lực, thể thao, và chiến tranh, với mục tiêu chủ yếu là thu hút các game thủ nam giới. Nhưng Toru Iwatani, với cái nhìn khác biệt, đã quyết định đi ngược lại xu hướng này. Ông mong muốn tạo ra một trò chơi không chỉ dành cho nam giới, mà còn có thể thu hút phụ nữ và trẻ em, với một chủ đề dễ hiểu và dễ gần, mang tính thân thiện.

Ý tưởng về Pac-Man được nảy sinh từ hình ảnh một chiếc bánh pizza bị thiếu một miếng. Chính hình ảnh giản dị này đã truyền cảm hứng cho ông tạo ra một nhân vật dễ thương, đơn giản nhưng lại vô cùng hấp dẫn. Sau một thời gian phát triển, trò chơi ban đầu mang tên Puck-Man, lấy cảm hứng từ cụm từ tiếng Nhật “paku paku taberu”, diễn tả hành động ăn uống. Tuy nhiên, khi phát hành tại Mỹ, tên gọi này đã được đổi thành Pac-Man để tránh những hiểu lầm không mong muốn.

Tạo hình của Pac-Man rất đơn giản nhưng lại vô cùng ấn tượng, với màu vàng tươi sáng và hình dạng tròn trĩnh. Những con ma Blinky (đỏ), Pinky (hồng), Inky (xanh lam) và Clyde (cam) cũng được thiết kế với những đặc điểm dễ thương và dễ nhận biết, lấy cảm hứng từ bộ truyện tranh Little Ghost Q-Taro. Điểm đặc biệt của Pac-Man chính là sự xuất hiện của viên sức mạnh, cho phép Pac-Man ăn được những con ma và ghi điểm, tạo nên sự khác biệt hoàn toàn với các trò chơi điện tử cùng thời.

4. Pac-Man chinh phục thế giới

Vào ngày 22 tháng 5 năm 1980, Pac-Man chính thức ra mắt tại Nhật Bản. Mặc dù không gây được tiếng vang lớn tại thị trường nội địa, nhưng khi được phát hành tại Bắc Mỹ vào tháng 10 cùng năm, Pac-Man đã tạo nên một cơn sốt thực sự. Trò chơi đã nhanh chóng trở thành một hiện tượng văn hóa, vượt ra ngoài ranh giới của ngành công nghiệp game và đi vào lòng công chúng.

Pac-Man không chỉ đạt được thành công về doanh thu mà còn lập nên những kỷ lục đáng kinh ngạc, bao gồm hơn 293.000 máy chơi được lắp đặt trên toàn cầu từ năm 1981 đến 1987, trở thành trò chơi điện tử Nhật Bản bán chạy nhất tại thời điểm đó. Tính đến năm 2016, tổng doanh thu từ Pac-Man đã lên tới 12 tỷ đô la. Trò chơi này cũng xuất hiện trong nhiều lĩnh vực giải trí khác nhau, từ các bộ phim như Wreck-It Ralph, Pixels đến các chương trình truyền hình và phim hoạt hình.

Bên cạnh đó, Toru Iwatani tiếp tục phát triển các phiên bản mới của Pac-Man như Pac-Land, Pac-Mania và Pac-Man 256, không ngừng làm mới trò chơi và duy trì sự yêu mến của người hâm mộ.

5. Từ nhà thiết kế game đến giảng viên

Hiện tại, Toru Iwatani không còn tham gia vào công việc thiết kế game mà chuyển sang công tác giảng dạy. Ông là giảng viên tại Khoa Game của Đại học Bách khoa Tokyo từ năm 2010 và được phong tặng danh hiệu giảng viên danh dự vào năm 2020. Với hơn 40 năm trong ngành, ông không chỉ chia sẻ kinh nghiệm quý báu mà còn truyền cảm hứng cho thế hệ kế tiếp trong lĩnh vực game.

Câu chuyện về Toru Iwatani là một bài học về đam mê và sự sáng tạo không ngừng nghỉ. Từ một “kẻ nổi loạn” với những sở thích cá nhân tưởng chừng như không liên quan đến công việc, ông đã tạo nên một tượng đài bất hủ trong ngành công nghiệp game, chứng minh rằng những đam mê cháy bỏng và sự sáng tạo có thể vượt qua mọi giới hạn.