Ở Thụy Điển thiếu niên được phép lái xe mà không cần bằng lái

Tại Thụy Điển, thanh thiếu niên có thể lái bất kỳ chiếc xe nào ngay cả khi chưa đủ tuổi để thi bằng lái xe, thậm chí là những chiếc siêu xe đắt đỏ, miễn là tốc độ của nó không vượt quá một chiếc xe golf.

Luật pháp Thụy Điển cho phép trẻ em từ 15 tuổi trở lên lái xe mà không cần bằng lái xe, miễn là phương tiện đó đã được chuyển đổi để có tốc độ tối đa 30 km/h.
Luật pháp Thụy Điển cho phép trẻ em từ 15 tuổi trở lên lái xe mà không cần bằng lái xe, miễn là phương tiện đó đã được chuyển đổi để có tốc độ tối đa 30 km/h.

1. Không cần bằng lái ôtô

Ở tuổi 15, Evelina Christiansen đã sở hữu và được lái chiếc BMW sang trọng. Chiếc xe này không giống xe hơi thông thường, nó được gọi là A-traktor, hoặc người Thụy Điển thường gọi là “EPA” . 

Điều này hoàn toàn hợp pháp ở đất nước Thụy Điển bởi ở đây có một quy định về việc cho phép trẻ em từ 15 tuổi trở lên lái xe mà không cần bằng lái xe, miễn là phương tiện đó đã được chuyển đổi để có tốc độ tối đa 30 km/h. Trong khi thanh thiếu niên ở những nước khác chỉ đi xe gắn máy dưới 50 cc cho đến khi có bằng lái ô tô.

Được gọi là “A-traktor”, những chiếc ôtô và xe tải kiểu này đã trở nên quá phổ biến trong những năm gần đây, đến nỗi các nhà chức trách lo ngại về sự gia tăng tai nạn đường bộ. Tuy nhiên, điều bắt buộc đối với các loại xe này là phải có cảnh báo hình tam giác ở phía sau để báo hiệu phương tiện đang di chuyển chậm và có móc kéo xe. Bên cạnh đó, hàng ghế sau cũng phải được tháo ra để xe chỉ có tài xế và chở thêm một hành khách.

Biển cảnh báo hình tam giác được gắn phía sau xe.
Biển cảnh báo hình tam giác được gắn phía sau xe.

Trong khi thanh thiếu niên các nước khác phải lái xe moped hoặc scooter cho đến khi đủ tuổi có bằng lái xe, thanh niên Thụy Điển có thể sử dụng hầu hết mọi phương tiện, miễn là chúng có giới hạn tốc độ tối đa nhất định. Ngoài ra, để có thể tự lái xe thanh niên ở Thụy Điển chỉ cần bằng lái xe moped dành cho người từ 15 tuổi trở lên(không cần thi bằng lái) hoặc bằng lái máy kéo dành cho người từ 16 tuổi trở lên có thể thi bằng.

2. Nguồn gốc của A-traktor

Ban đầu, A-traktor chủ yếu phổ biến ở thanh thiếu niên nông thôn Thụy Điển. Tuy nhiên, ngày càng có nhiều người trẻ ở thành phố có A-traktor, khiến số phương tiện đăng ký tăng gấp đôi lên 50.000 chỉ sau 2,5 năm ở quốc gia có 10,3 triệu dân này. Những chiếc xe ôtô và xe tải kiểu này đã trở nên quá phổ biến trong những năm gần đây, đến nỗi các nhà chức trách lo ngại về sự gia tăng tai nạn đường bộ.

Năm 1930, chính phủ Thụy Điển cho phép nông dân chế tạo những chiếc ôtô đơn giản khi giá máy kéo nằm ngoài tầm với của họ
Năm 1930, chính phủ Thụy Điển cho phép nông dân chế tạo những chiếc ôtô đơn giản khi giá máy kéo nằm ngoài tầm với của họ

Tiền thân của A-traktor ngày nay bắt nguồn từ thời kỳ suy thoái những năm 1930, khi các vùng nông thôn Thụy Điển thiếu thiết bị nông nghiệp. Để khuyến khích chế tạo các phương tiện giá rẻ khi máy kéo vẫn còn nằm ngoài tầm với của nông dân, chính phủ đã cho phép họ chế tạo những chiếc ôtô đơn giản. Đối với nhiều thanh thiếu niên nông thôn, A-traktor tượng trưng cho ước mơ độc lập của họ.

Nhà nước Thụy Điển chính thức hóa việc sử dụng A-traktor bằng quy định năm 1963, quy định này đã được bảo vệ chặt chẽ trong nhiều thập kỷ ở vùng nông thôn Thụy Điển.

Mãi đến năm 2018, chính phủ mới đưa ra quy trình kiểm tra khả năng đi đường bắt buộc đối với các phương tiện A-traktor.

Khi lượng phương tiện đăng ký mới tăng từ năm 2020, các công ty bảo hiểm và cảnh sát Thụy Điển đã báo động về việc các vụ tai nạn liên quan đến A-traktor tăng hơn 5 lần trong 5 năm gần đây. Số trường hợp bị thương vượt quá 200 ca/năm và chỉ riêng năm 2022 có 4 người tử vong. Những chiếc xe ôtô và xe tải kiểu này đã trở nên quá phổ biến trong những năm gần đây, đến nỗi các nhà chức trách lo ngại về sự gia tăng tai nạn đường bộ cũng như trong việc kiểm soát sử dụng xe đúng quy định của thanh thiếu niên nước này. 

Mới đây, cơ quan giao thông của Thụy Điển đề xuất rằng, giống như ôtô thông thường, việc thắt dây an toàn và sử dụng lốp xe mùa đông sẽ trở thành bắt buộc với phương tiện A-traktor.