7 loài cây và hoa mang ý nghĩa may mắn trong dịp năm mới Nhật Bản (Shogatsu)

Ở Nhật Bản, sự hòa quyện giữa con người và thiên nhiên luôn là một nét đẹp văn hóa được trân trọng. Vẻ đẹp của từng mùa, từng loài cây, loài hoa đều mang trong mình những ý nghĩa sâu sắc. Đặc biệt, vào dịp Tết Nguyên Đán (Shogatsu), người Nhật thường sử dụng những loại cây và hoa đặc biệt để trang trí nhà cửa, cầu mong một năm mới an lành, may mắn và thịnh vượng. Hãy cùng khám phá 7 loài cây và hoa mang ý nghĩa biểu tượng quan trọng trong dịp Tết Nhật Bản.

1. Ý nghĩa văn hóa của cây và hoa trong ngày Tết Nhật Bản

Trước khi đi sâu vào từng loài cây và hoa, điều quan trọng là phải hiểu được ý nghĩa văn hóa của việc sử dụng chúng trong dịp Tết. Người Nhật tin rằng mỗi loài cây, loài hoa đều mang trong mình một linh hồn và năng lượng riêng. Việc trưng bày chúng trong dịp năm mới không chỉ là để trang trí mà còn là để đón chào những điều tốt lành, xua đuổi tà ma và cầu mong một năm mới an khang thịnh vượng. Việc sử dụng cây và hoa trong trang trí Tết cũng thể hiện sự tôn trọng đối với thiên nhiên và sự gắn bó mật thiết giữa con người với môi trường.

2. 7 loài cây và hoa may mắn trong ngày Tết Nhật Bản

2.1. Fukujyuso (hoa Phúc Thọ Thảo – 福寿草): Biểu tượng của hạnh phúc vĩnh cửu

Fukujyuso, hay còn gọi là hoa Phúc Thọ Thảo, với sắc vàng rực rỡ, thường nở vào cuối đông đầu xuân, tượng trưng cho sự khởi đầu mới mẻ và hy vọng. Cái tên “Fukujyuso” mang ý nghĩa “phúc” (fuku) và “thọ” (ju), thể hiện mong ước về một năm mới an lành, hạnh phúc và trường thọ. Hình ảnh hoa Fukujyuso vươn mình trên nền tuyết trắng càng làm nổi bật vẻ đẹp kiên cường và sức sống mãnh liệt của loài hoa này.

2.2. Matsu (cây thông – 松): Biểu tượng của Trường Thọ và sức sống bền bỉ

Cây thông Matsu là một phần không thể thiếu trong trang trí Tết của người Nhật, đặc biệt là trong Kadomatsu (cổng chào đón năm mới). Với dáng vẻ vững chãi và lá kim xanh tươi quanh năm, cây thông tượng trưng cho sự trường thọ, sức khỏe, sự kiên định và khả năng xua đuổi tà ma. Người Nhật tin rằng cây thông là nơi trú ngụ của Toshigami (Thần Năm Mới), mang lại may mắn và phước lành cho gia đình.

2.3. Take (cây tre – 竹): Biểu tượng của sự kiên cường và trung thành

Cây tre Take cũng là một thành phần quan trọng trong Kadomatsu, thường được đặt ở vị trí trung tâm. Với thân cây thẳng đứng, dẻo dai và khả năng sinh trưởng mạnh mẽ, tre tượng trưng cho sự kiên cường, bất khuất, trung thành và sự phát triển không ngừng. Trong văn hóa Nhật Bản, tre còn là biểu tượng của sự tinh khiết và thanh cao.

2.4. Senryo (cây sói rừng – 千両): Biểu tượng của tài lộc và thịnh vượng

Senryo, với những quả mọng đỏ tươi, là biểu tượng của tài lộc, may mắn và thịnh vượng. Tên gọi “Senryo” có nghĩa là “ngàn lượng vàng”, thể hiện ước mong về một năm mới sung túc và giàu có. Màu đỏ rực rỡ của quả Senryo cũng mang ý nghĩa xua đuổi tà ma và mang lại may mắn.

2.5. Kiku (hoa cúc – 菊): Biểu tượng của sự cao quý và trường thọ

Hoa cúc Kiku không chỉ là quốc hoa của Nhật Bản mà còn là biểu tượng của sự cao quý, đức hạnh và trường thọ. Hoa cúc thường được sử dụng trong các nghi lễ trang trọng và cũng là một phần không thể thiếu trong trang trí Tết. Trong ẩm thực ngày Tết (Osechi Ryori), củ cải thường được tỉa thành hình hoa cúc, tượng trưng cho sự trường tồn và thịnh vượng.

2.6. Nanten (cây nam thiên trúc – 南天): Biểu tượng của sự vượt qua khó khăn

Nanten, hay còn gọi là “tre trời”, mang ý nghĩa xua đuổi tà ma và biến những điều xui xẻo thành may mắn. Tên gọi “Nanten” trong tiếng Nhật có âm đọc gần giống với từ “nạn chuyển” (nantenshu), mang ý nghĩa chuyển hóa tai ương. Vì vậy, Nanten được coi là biểu tượng của hy vọng và khả năng vượt qua khó khăn.

2.7. Ume (hoa mơ – 梅): Biểu tượng của sự kiên cường và khởi đầu mới

Hoa mơ Ume nở vào cuối đông đầu xuân, báo hiệu một mùa xuân mới đang đến. Trước khi hoa anh đào trở nên phổ biến, hoa mơ từng là loài hoa được yêu thích nhất ở Nhật Bản. Hoa mơ tượng trưng cho sự kiên cường, sức sống mãnh liệt, sự tinh khiết và một khởi đầu mới.

3. Cách sử dụng cây và hoa trong trang trí Tết

Các loại cây và hoa này thường được sử dụng trong các kiểu trang trí Tết truyền thống của Nhật Bản, như:

• Kadomatsu: Cổng chào đón năm mới được đặt trước cửa nhà, thường được làm từ thông, tre và mơ.
• Ikebana: Nghệ thuật cắm hoa truyền thống của Nhật Bản, thường sử dụng các loại hoa mang ý nghĩa may mắn trong dịp Tết.
• Trang trí bàn thờ tổ tiên: Các loại hoa như cúc và senryo thường được đặt trên bàn thờ tổ tiên để thể hiện lòng thành kính.

Những loài cây và hoa được sử dụng trong dịp Tết Nhật Bản không chỉ mang vẻ đẹp tự nhiên mà còn chứa đựng những ý nghĩa văn hóa sâu sắc. Chúng là biểu tượng của những ước mong tốt đẹp cho một năm mới an lành, may mắn và thịnh vượng. Việc hiểu được ý nghĩa của những loài cây và hoa này sẽ giúp chúng ta hiểu sâu hơn về văn hóa Nhật Bản và trân trọng hơn những giá trị truyền thống của đất nước mặt trời mọc.