Thành ngữ về hoa trong văn hóa tiếng Nhật

Nhắc đến đất nước ”xứ mặt trời mọc” hoa là một trong số biểu tượng đặc trưng trong văn hóa được thể hiện theo nhiều mùa khác nhau, mỗi mùa mỗi tháng trong năm lại được đặc trưng bởi một loài hoa. Thưởng thức ”hanami” và hoạt động phổ biển vào mùa xuân ở Nhật Bản. Ngoài ra, mùi “Ikebana” cũng là bộ môn cắm hoa vươn tầm nghệ thuật của người Nhật. Nhân dịp mùa hoa anh đào đang về trên khắp xứ Phù Tang, hãy cùng điểm qua những thành ngữ thú vị về hoa ngay nhé!

1. Khái quát về hoa trong tiếng Nhật 

Hoa được gọi là “hana” trong tiếng Nhật, thông thường được biểu thị bằng chữ Hán . Đôi lúc, để tô điểm cho ngôn từ, làm cho từ ngữ trở nên lịch sự, trang trọng hơn người Nhật thường thêm tiếp đầu ngữ o vào trước từ, chẳng hạn như o-Bento, o-Sushi. Theo đó, hoa cũng được người Nhật gọi trang trọng là o-hana.

Thành ngữ hoa trong tiếng Nhật
Thành ngữ hoa trong tiếng Nhật

Ngoài ra, trong tiếng Nhật còn có một Hán tự cũng có âm Hán Việt là hoa và phát âm là hana nhưng mang sắc thái khác hơn. Trong khi hana được sử dụng cho thực vật (bông hoa) thì hana mô tả thứ gì đó lộng lẫy như hoa đang nở rộ.

2. Hoa trong thành ngữ Nhật Bản

2.1 Iwanu ga hana – thành ngữ Nhật Bản

Iwanu ga hana
Iwanu ga hana

Theo nghĩa đen câu này được dịch là  “không nói là hoa”, tương tự câu thành ngữ “im lặng là vàng” trong tiếng Việt, ý chỉ có một số điều tốt hơn hết là không nên nói ra.

2.2 Hana ni arashi – thành ngữ Nhật Bản

Câu nói thường được sử dụng phổ biến ở Nhật Bản tsuki ni murakumo, hana ni arashi” (tạm dịch: mặt trăng thường bị mây che khuất, hoa thường bị bão cuốn đi). Hana ni arashi” là phiên bản rút gọn của câu nói trên. 

Nếu hoa (hana) tượng trưng cho phước lành, niềm vui, hạnh phúc, vẻ đẹp thì cơn bão (arashi) liên quan đến khó khăn, tai họa, bi kịch. Vì vậy, có thể hiểu “hana ni arashi” là “những bất hạnh thường xảy đến vào lúc hạnh phúc lớn lao” hoặc “không có gì gọi là chắc chắn trên đời này”. 

2.3 Tonari no hana wa akai – thành ngữ Nhật Bản

Nghĩa đen của câu trên “Hoa bên cạnh có màu đỏ”, một phiên bản khác của câu thành ngữ này là tonari no shibafu wa aoi”, tương đồng với câu “cỏ luôn xanh hơn ở bên kia hàng rào/ ngọn đồi” trong tiếng Việt. Câu thành ngữ diễn tả tâm lí của con người, luôn cảm thấy những thứ mình không có được là tốt đẹp, nảy sinh trạng thái “đứng núi này trông núi nọ”. 

2.4 Ryote ni hana – thành ngữ Nhật Bản

Những điều tốt đẹp ở cả trong cả hai bàn tay
Những điều tốt đẹp ở cả trong cả hai bàn tay

Câu trên có nghĩa là “những điều tốt đẹp ở cả trong cả hai bàn tay”. Thành ngữ này mô tả việc một người nhận được hai điều tốt cùng một lúc, thường được sử dụng chỉ người đàn ông được vây quanh bởi hai người phụ nữ. Nó có thể dùng trong trường hợp hai người phụ nữ cùng tranh giành một người đàn ông, hoặc một người đàn ông được vây quanh bởi vợ và con gái, hoặc hai cô con gái đáng yêu của mình.

2.5  Hana yori dango – thành ngữ Nhật Bản

Hana yori dango - Bánh trôi được làm từ bột nếp ở Nhật Bản
Hana yori dango – Bánh trôi được làm từ bột nếp ở Nhật Bản

“Dango” là một loại bánh trôi của người Nhật được làm từ bột nếp. Hiểu theo nghĩa đen, câu thành ngữ trên nói rằng “bánh dango thì tốt hơn là hoa”. Nếu hoa đại diện cho vẻ đẹp bề ngoài thì bánh dango tượng trưng cho giá trị mang tính thực tế. Vì vậy, thành ngữ thường được sử dụng để đề cập đến việc coi trong giá trị thực chất hơn là vẻ bề ngoài.

2.6 Oni mo juhachi bancha mo debana – thành ngữ Nhật Bản

Nghĩa đen của câu là “một con quỷ cũng có tuổi 18, trà Bancha* cũng có thể pha thành trà ngon”. Một cách tổng quát, câu thành ngữ chỉ ra rằng vạn vật đều có thời điểm tỏa sáng của riêng mình.

*Bancha chỉ loại trà được thu hoạch từ lần ra lá thứ hai và thứ ba của Sencha vào mùa hè và mùa thu. Nó thường bao gồm các lá trà lớn và phần thân trên, những lá này bị loại bỏ trong quá trình sản xuất Sencha. So với Sencha, Bancha ít thơm và chát hơn, có giá thành khoảng phân nửa.

2.7 Takane no hana – thành ngữ Nhật Bản

Nghĩa đen của thành ngữ này là “đóa hoa trên đỉnh núi”. Câu này thường được dùng để ám chỉ những thứ đẹp đẽ, cao quý ngoài tầm với của một người, cũng giống như một đóa hoa xinh đẹp nở trên đỉnh núi, chỉ có thể nhìn thấy từ xa nhưng sẽ không bao giờ chạm tới được.