Từ lâu, đất nước Nhật Bản đã thu hút hàng triệu du khách ghé thăm vì những nét văn hóa đặc sắc, con người thân thiện và khung cảnh thiên nhiên ấn tượng. Tuy nhiên, nhiều du khách cũng không khỏi “sợ hãi” khi quốc gia này nổi tiếng với rất nhiều quy định “luật bất thành văn”.

1. Nơi công cộng

– Xả rác nơi công cộng: Việc xả rác ra đường sẽ mang lại rắc rối và những khoản phạt “to đùng” cho bất cứ ai tại Nhật Bản. Chính quyền đã cho lắp đặt rất nhiều các thùng rác với các hình thù bắt mắt và dễ nhìn để du khách có thể vứt rác đúng chỗ ở khắp nơi trong thành phố.

– Hút thuốc ngoài trời: Các nhà hàng, quán bar hay một số công ty tư nhân của Nhật vẫn cho phép hút thuốc lá. Tuy nhiên ở hầu hết các thành phố bao gồm cả Toyko và Osaka, việc hút thuốc ngoài trời (đặc biệt là ban ngày) sẽ có thể bị phạt lên đến 50.000 Yên (khoảng 8.000.000 VND), chỉ trừ một số góc phố cho phép hút thuốc lá.

– Xì mũi nơi công cộng: Nếu đang bị cảm cúm hay sốt, du khách sẽ bị coi là bất lịch sự nếu không đeo khẩu trang khi ra đường. Và du khách cũng không được xì mũi ở nơi công cộng. Tốt nhất du khách nên đi vào một nhà vệ sinh để làm điều đó. Người Nhật ghét xì mũi ở nơi công cộng, hoặc tệ hơn, nhìn thấy một người nào đó xì mũi trước mặt họ.

– Hoảng sợ trước những người đeo khẩu trang: Nghe có vẻ kì quặc nhưng nhiều du khách tỏ ra sợ hãi khi thấy người Nhật Bản đeo khẩu trang cả ngày. Họ đang mắc dịch bệnh gì nghiêm trọng ư? Nó có dễ lây lan không? Thực tế, ở Nhật Bản, mọi người thường đeo khẩu trang để bảo vệ bản thân khỏi bị dị ứng hay cơn cảm lạnh. Nếu ai đó bị bệnh, họ cũng đeo khẩu trang để tránh lây cho người khác. Nhiều người còn cho rằng, khẩu trang cũng là một phụ kiện làm đẹp cho họ.

– Ăn uống đi đang đi bộ: Khi đi trên các con phố tại Nhật Bản, điều du khách cần nhớ là không vừa đi vừa ăn vì rất dễ bị các cụ già khiển trách hoặc nhìn với ánh mắt thiếu thiện cảm.

– Gây ồn ào trên tàu: Đi tàu hỏa hay tàu điện ngầm, mọi người có thể tự do trang điểm, chơi điện tử, nhắn tin hay ngủ, miễn là không gây ồn ào. Nếu ai đó gọi cho du khách khi du khách đang đi trên tàu, hãy từ chối cuộc gọi. Trả lời điện thoại trên tàu điện ngầm được coi là thô lỗ khi nó sẽ gây ảnh hưởng đến những hành khách khác, đặc biệt là nếu du khách nói quá to. Và hãy nhớ cả không bao giờ ăn uống trên tàu.

– Nói quá to: Du khách có thể không để ý nhưng đôi khi, âm lượng của du khách khi nói sẽ to hơn mức du khách có thể tưởng tượng. Hãy cố gắng giữ cuộc nói chuyện của mình với âm lượng đủ nghe và không nên cãi nhau ở những nơi công cộng. Hãy dành nó cho tới khi du khách về nơi mà mình nghỉ ngơi.

– Xếp hàng: Từ các thang cuốn đến xà lan, cửa hàng mọi người đều xếp hàng một cách rất trật tự. Thậm chí ga xe lửa hay tàu điện ngầm là nơi luôn đông đúc và đặc biệt trong giờ cao điểm buổi sáng nhưng người dân Nhật vẫn giữ cách cư xử đúng mực.

– Ôm: Có lẽ với nhiều người, ôm là cách để thể hiện mình là người thân thiện. Tuy nhiên, người Nhật cảm thấy không thoải mái khi ôm, đặc biệt là với các mối quan hệ không thân thiết và với người lạ. Tốt nhất là du khách chỉ nên bắt tay hay cúi chào một cách lịch thiệp.

– Nhảy ngay vào các suối nước nóng mà không tắm trước: Nếu du khách muốn thử cảm giác tắm ở nơi công cộng hay một suối nước nóng (Onsen) tại Nhật Bản, nó không đơn giản chỉ việc cởi quần áo và đắm mình trong dòng nước ngay tức khắc. Du khách nên tắm và làm sạch cơ thể trước khi ngâm mình trong các suối nước nóng. Như vậy, sẽ không làm bẩn hay khiến các khách khác cảm thấy khó chịu.

– Mặc đồ bơi khi tắm suối nước nóng: Các onsen – suối nước nóng – rất phổ biến ở Nhật Bản. Hiếm người Nhật nào đi tắm mà lại mặc đồ bơi hay bikini trong suối nước nóng cả, hầu như họ đều khỏa thân, trừ một số trường hợp có hình xăm thì nên được che lại.

– Đi bộ về phía bên phải: Mặc dù Tokyo được biết đến là một trong những trung tâm đô thị lớn với lượng dân cư khá đông, ở đây, người dân rất có trật tự. Người đi bộ tuân theo một quy luật bất thành văn đó là luôn đi về phía bên trái. Điều này cũng áp dụng khi đi thang cuốn ở Nhật Bản. Mọi người thường sẽ đứng ở bên phải, để dành một phần còn lại cho những người vội vã hoặc có việc gấp.

– Đi ngoài hàng kẻ vạch khi sang đường: Các lái xe ở Nhật rất nguyên tắc, họ sẽ lớn giọng chê bai, mắng mỏ khi nhìn thấy một người đi ẩu, sang đường không đúng chỗ quy định.

2. Những quy cách ứng xử

– Việc chỉ tay vào ai đó là điều khá phổ biến ở các nước nhưng ở Nhật Bản thì bị coi là thô lỗ, ngay cả dùng đũa hay chân chỉ cũng vậy.

– Khi bước vào nhà một ai đó, trước khi vào khu vực bên trong, du khách sẽ thấy một bậc cửa nhỏ. Người Nhật gọi khu vực đó bằng cái tên “Genkan”. Đây là nơi để khách cởi giày và xếp chúng gọn gàng vào một bên, hoặc trên giá đứng giày đặt cạnh tường. Ngoài ra, du khách cũng phải bỏ giày khi vào một số nơi như đền, chùa, thậm chí cả nhà hàng.

– Ở Nhật Bản, du khách đừng nên ngồi kiểu bắt chéo chân, dù đây được coi là bình thường và phong cách. Thay vào đó, hãy ngồi theo kiểu Seiza (ngồi quỳ trên đầu gối), một cách ngồi truyền thống của người Nhật để có tư thế ngay ngắn.

– Gọi tên bộ phận nhạy cảm, đặc biệt là của phụ nữ, là một trong những điều cấm kỵ mà người Nhật không bao giờ làm. Du lịch Nhật Bản, du khách nhất định không nên gọi từ “Manko” (một từ tục tiếng Nhật chỉ bộ phận sinh dục).

3. Khi ăn uống

– Nếu được ai đó tặng hay mời ăn gì, du khách không nên quên nói lời cảm ơn “Arigato Gozaimasu!”. Nếu du khách ra ngoài đi ăn với bạn bè người Nhật, đừng quên nói “Itadakimatsu!” (chúc ngon miệng) trước khi ăn. Hãy nhớ rằng không nên để thừa thức ăn và luôn nói “Gochisousamadeshita” để thể hiện thái độ biết ơn.

– Nghịch đũa khi ăn: Du khách có thể nghịch đũa ở nhà mình nếu không ai để ý. Sử dụng chúng để đấu kiếm, làm thanh dùi trống hay thậm chí… chọc vào lỗ mũi, đó đều là quyền của du khách. Tuy nhiên, nếu du khách làm điều đó ở Nhật Bản đồng nghĩa với việc du khách không tôn trọng gia chủ hay những người mời du khách đi ăn. Ngoài ra, du khách không được dùng một chiếc đũa để “vọc” thức ăn, chọc qua nó hay dùng các đôi đũa cọc cạch.

– Cắm đũa lên bát cơm: Cũng như người Việt, người Nhật Bản cũng chịu ảnh hưởng của Nho giáo và Phật giáo. Họ cũng không bao giờ cắm đũa lên thức ăn, đặc biệt là kiêng kỵ cắm đũa lên bát cơm. Chỉ làm điều này trong trường hợp nhà có người mất.

– Dùng đũa chuyền thức ăn: Ở Nhật Bản, người ta thường dùng đũa để chuyển những mảnh xương còn sót lại của người đã mất khi hỏa táng. Bởi thế, việc dùng đũa để chuyền thức ăn được coi là hành động khiếm nhã, mất lịch sự và có thể làm gián đoạn bữa cơm nếu có ai đó dùng đũa để chuyền thức ăn.

– Đổ nước sốt đậu nành lên cơm trắng. Thậm chí nếu du khách không thích ăn không cơm trắng, cũng đừng làm điều này ở nơi công cộng hoặc trước mặt các đầu bếp/chủ nhà hàng… vì họ sẽ rất bực mình. Tất nhiên, có một cách giải quyết khác trong trường hợp này: du khách có thể đổ nước sốt đậu nành vào những thứ khác như dưa chua (hoàn toàn chấp nhận được), ăn chúng, và ngay sau đó là ăn cơm trắng.

– Gói thức ăn mang về: Ở Nhật Bản, nếu đến nhà bạn bè, người quen dự lễ cưới, sinh nhật, tiệc tùng,… một số người sẽ cố ý để thừa lại chút ít đồ ăn sau đó gói mang về. Đây được coi là hành động thiếu sự tôn trọng chủ nhà. Khi ăn cơm người Nhật, họ cũng rất kiêng kỵ việc bới đi bới lại thức ăn, đây được cho là thói xấu khi ăn cơm mà du khách cần tránh để không làm mất lòng người bản địa.

– Phát ra tiếng khi ăn: Giống như việc ợ sau khi dùng bữa ở Ấn Độ, người Nhật cũng rất thích nghe tiếng húp mì xì xụp – điều chứng tỏ du khách rất thích món mì đó. Thậm chí, nếu du khách húp không đủ to, người Nhật còn nghĩ thực ra du khách không hề thích món này. Một phần là vì các món súp và mì ở Nhật Bản thường dùng khi nóng, vì vậy việc húp mì cũng giúp món ăn nguội bớt.

– Khăng khăng trả tiền khi được mời đi ăn tối: Khi du khách được ai đó mời đi ăn tối hoặc uống rượu, chắc hẳn du khách sẽ luôn chuẩn bị một chút tiền để “hùn tiền” với người kia. Tuy nhiên, nếu được một người Nhật mời đi ăn tối, du khách không nên khăng khăng trả tiền vì điều đó được coi là thô lỗ với người mời du khách.

– Đưa tiền “tip” (tiền boa): Du khách sẽ tự hỏi rằng tại sao người Nhật lại không muốn nhận tiền tip? Khi đến một nhà hàng tại Nhật Bản, du khách đừng quá ngạc nhiên nếu thấy nhân viên phục vụ chạy theo để đưa lại tiền thừa cho du khách, dù chỉ là vài Yên. Đưa tiền “tip” không phải là cách để du khách khen ngợi người phục vụ. Người Nhật cho rằng khi khách đưa tiền “tip” cho họ đồng nghĩa với việc thực khách không hài lòng với dịch vụ và muốn nói “hãy cố gắng hơn trong những lần sau!”.

4. Chỉ mang theo thẻ tín dụng

Như nhiều nước khác, Nhật Bản cũng có nhiều khu vực nông thôn, nơi mà du khách chỉ có thể mua hàng hóa ở các cửa hàng tạp hóa nhỏ địa phương. Do đó, chiếc thẻ tín dụng của du khách sẽ trở nên vô dụng khi tới các khu vực này. Hãy luôn nhớ mang theo một chút tiền để phòng thân nếu có ý định du lịch Nhật Bản!

5. Tặng quà

Việc tặng hoa là việc làm không thể thiếu của người Việt Nam khi đi thăm người ốm. Tuy nhiên, khi đặt chân lên “xứ sở hoa anh đào” thì việc tặng hoa hay trà là những điều nên tránh. Bởi họ cho rằng, những thứ này mang lại điều không tốt cho người bệnh.

Khi muốn tặng quà cho những người bản địa, điều du khách cần tránh đó là tặng giày dép, bít tất, quần áo lót cho họ. Bởi đây là đồ dùng người ta thường dẫm lên, nên nếu du khách mang tặng những thứ này, họ sẽ không thích thú, không cảm thấy khó chịu hoặc thậm chí là ghét nữa. 

Nếu không muốn quan hệ với bạn bè xấu đi thì tốt nhất không được tặng khăn mùi xoa. Người Nhật quan niệm rằng, tặng khăn mùi xoa là hành động chỉ khi người đó muốn cắt đứt quan hệ với họ mới làm vậy mà thôi.

Người Nhật không muốn được nhận quà hoặc đồ vật có hình hoa cúc bởi đây là loại hoa biểu trưng của gia tộc hoàng thất. Họ chỉ yêu thích những loại hoa có hình cây tùng, cây trúc, hoa mai, con vịt, con rùa,…

6. Khi mua sắm

Ở Nhật Bản, mua bán là đúng giá. Nếu du khách kỳ kèo hay ra giá là điều thất lễ bởi hầu hết các cửa hàng tại siêu thị Nhật đều ghi rõ giá cả, không thể bớt được.

Khi mua một món ăn, thường thì mọi người có thói quen thử trước khi mua, nhưng ở Nhật Bản, du khách sẽ không thể tùy tiện thử ăn một món đồ bày ra trong cửa hàng. Nếu muốn thử một món nào đó, hãy quan sát hoặc hỏi người bán hàng (nếu có) vì đồ ăn thử sẽ được chuẩn bị riêng.

Khi mua hàng ở các cửa hàng tự phục vụ, cần tránh: lấy trộm hàng; tự ý bốc hàng hóa và ăn thử, không sử dụng làn của cửa hàng, khi đi mua hàng, một số khách hàng mang theo túi riêng và bỏ hàng trực tiếp vào đó; không có ý định mua hàng, nhưng lại lục lọi hay rờ bóp hàng và thản nhiên bỏ đi sau khi gây hư hại cho hàng hóa; cầm hàng hóa lên tay, nhưng sau đó không đặt trả lại hàng hóa ở vị trí ban đầu, mà lại để ở một chỗ tùy tiện.

7. Khi chụp ảnh

Người Nhật kiêng kỵ việc 3 người chụp chung một bức ảnh. Bởi nếu chụp chung thì người đứng giữa sẽ bị 2 người đứng bên trái và bên phải kẹp lấy. Đây là điềm không may mắn.

8. Tránh con số 4

Đây là con số được cho là không may mắn ở đất nước xinh đẹp này. Bởi trong cách phát âm của người Nhật, số 4 đọc gần giống với chữ “tử” (Shi: có nghĩa là cái chết). Nhiều khách sạn và thang máy ở Nhật Bản thậm chí còn không có phòng 4, tầng 4,….

9. Quay đầu hướng Bắc khi ngủ

Người Nhật kiêng kỵ quay đầu về hướng Bắc khi đi ngủ bởi họ thường đặt người đã mất nằm như vậy. Du khách nên chú ý khi sang nhà những người bản địa bởi họ rất quan tâm tới điểm này nhé!

Nhật Bản là đất nước có nền văn hóa đặc biệt với nhiều lễ nghi, phong tục khác lạ, do vậy trước khi du lịch Nhật Bản, du khách nên lưu ý 9 vấn đề lớn trên đây để tránh làm mất lòng họ cũng như có cuộc sống dễ dàng hơn nhé!