Món ăn Pháp không chỉ hấp dẫn ở mùi vị hương sắc mà phía sau là một chặng đường lịch sử đáng ghi nhận và ẩn chứa nhân sinh quan tốt đẹp của con người với vạn vật xung quanh. Thơm ngon, đẳng cấp, thanh lịch, tinh tế, trang nhã là tất cả những gì nền ẩm thực được công nhận là di sản thế giới này mang đến cho thực khách.

SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NỀN ẨM THỰC PHÁP

Nền văn hóa ẩm thực Pháp đã phải trải qua hành trình lịch sử khá dài và nhiều thăng trầm để đạt đến độ hoàn hảo như hiện nay. Từ thời trung cổ, phong cách ẩm thực của Pháp được trình bày theo kiểu “service on confusion”. Khẩu vị của họ lúc bấy giờ khá đậm, bữa ăn chủ yếu gồm các loại thịt bò, lợn, gia cầm và cá với cách chế biến khá đơn giản như muốn, hun khói. Người Pháp chú trọng và cách bày trí món ăn thật đẹp, màu sắc sặc sỡ. Đặc biệt kỹ thuật chế biến phô mai và rượu vang đã hình thành từ thời kỳ này.

Vào thế kỷ 16, cuộc hôn nhân hoàng gia của Hoàng đế Henri đã cùng công tước xứ Florentina nước Ý mở ra một thời kỳ mới cho lịch sử ẩm thực Pháp. Đến cuối thế kỷ 17, cuộc cách mạng Pháp nổi ra bởi những binh biến và thời cuộc đổi thay đã làm cho hương vị món ăn có nhiều nét mới. Đầu bếp Antoine Careme được xem là ông tổ của các loại nước sốt khi sáng tạo ra nước xốt me mà ngày nay vẫn dùng.

Với các nền tảng ẩm thực vững chắc được xây dựng trong những thế kỷ trước ẩm thực Pháp ngày này ngày càng hoàn thiện và tinh tế.

NGUYÊN LIỆU ĐẮT ĐỎ, CHẾ BIẾN CÔNG PHU

Đặc điểm nổi bật của ẩm thực Pháp đó chính là sử dụng nguyên liệu đắt đỏ, chế biến công phu, bài trí tinh tế, thưởng thức đúng điệu. Đặc biệt một chút rượu vang thượng hạng sẽ làm cho tất thêm trọn vẹn và nâng tầm đẳng cấp bữa ăn.

Nước xốt đóng vai trò phụ trong món ăn Pháp nhưng lại là phần không thể thiếu và có cách chế biến công phu. Để có một phần nước xốt tươi ngon hoàn quyện với món ăn người đầu bếp phải vận dụng tất cả sự sáng tạo và kỹ năng nấu nướng. Cách để tạo nên một phần nước xốt ngon chính là sự hòa quyện đầy nghệ thuật, tinh tế giữa các loại thảo mộc, lá thơm và một số loại đặc trưng khác như oải hương hay chỉ đơn thuần là cam, bưởi. Với người Pháp nước xốt cũng có “mốt” và thời trang giống như quần áo, mỗi món ăn đều có riêng cho mình một phần nước xốt đi kèm.

CÁCH BÀY TRÍ MÓN ĂN VÀ PHONG CÁCH THƯỞNG THỨC THANH LỊCH, SANG TRỌNG

Không chỉ quan tâm đến mùi vị của món ăn, người Pháp còn chú trọng đến phần “decor”. Đĩa thức ăn được sắp xếp, trình bày đẹp mắt như một “tác phẩm nghệ thuật”. Dù là những món ăn bình thường hay những món cầu kỳ, sang trọng, các đầu bếp Pháp đều rất coi trọng hình thức. Màu sắc hài hòa, trang nhã khiến thực khách muốn thưởng thức ngay lập tức. Chính điều này đã khiến ẩm thực Pháp trở nên đẳng cấp hơn bao giờ hết.

Quốc gia này là bậc thầy trong việc bài trí bàn ăn khoa học sang trọng đồng thời thể hiện sự trân trọng của chủ nhà đối với khách. Mỗi vật dụng trên bàn đều có vị trí và nguyên tắc sắp xếp riêng. Những chiếc đĩa ăn nên cách mép bàn từ 1 – 2 cm. Dao, muỗng, nĩa được đặt theo thứ tự sử dụng từ ngoài vào trong. Luôn ưu tiên sử dụng các loại ly cốc thủy tinh trong và nhẹ, trật tự sắp xếp sẽ từ trái qua phải với các kích cỡ ly từ lớn đến bé. Ngoài ra các quy định về khăn trải bàn nền hoa trang trí, chỗ ngồi, mùi hương cho phòng ăn đều có chuẩn riêng.

Người Pháp có phong cách thưởng thức ẩm thực thanh lịch, mỗi hành động trên bàn ăn đều phải có chuẩn mực. Thứ tự ngồi vào bàn ăn lần lượt từ chủ nhà đến nữ giới người lớn tuổi, người có chức vụ rồi cuối cùng mới là nam giới. Tư thế ngồi thẳng, tự nhiên rất thoải mái, không bao giờ họ ngồi trên ghế trong tư thế một nửa. Các cầm dao, nĩa, uống nước đều tuân theo một số quy tắc nhất định.

Đối với người Pháp, ăn uống không phải là sinh tồn hay lấp đầy cái “dạ dày” mà là tận hưởng cuộc sống theo cách rất riêng. Người Pháp coi trọng từng món ăn. Họ dành nhiều thời gian cho bữa ăn, thong thả thưởng thức và từ từ cảm nhận hương vị từng món. Dù bận rộn công việc thế nào, người Pháp cũng không ăn vội vàng. Bởi lẽ, họ xem bữa ăn như một cuộc hành trình tìm đến những điều thú vị của cuộc sống.

QUÁN CAFE, QUÁN RƯỢU, NHÀ HÀNG

Ở nước Pháp có rất nhiều nơi dễ chịu để du khách ăn uống. Các quán cafe phục vụ đồ uống và các món ăn chơi. Ở các thành phố lớn, quán cafe còn phục vụ cả những bữa ăn nhẹ nữa. Các quán này có thể bày chỗ ngồi ngoài trời dọc theo vỉa hè. Các quán thường đóng cửa rất muộn, đôi khi mở thâu đêm suốt sáng, vì thế mà chúng trở thành nơi được nhiều người thích đến ngồi “cà kê dê ngỗng” hay có thể chơi cờ, chơi đô-mi-nô hay thậm chí chơi bóng bàn.

Bistro, tức là các quán rượu, cũng có đủ các loại, từ những quán bar đơn giản cho đến các nhà hàng từng lừng danh một thời với những khách hàng trung thành. Thấp thoáng sau những ô cửa kính là những người hầu bàn mặc tạp dề màu xanh đang phục vụ các món đặc sản, ốp lết, bít tếch với thịt rán hay cá hồi hay đôi khi là những món ăn trang trí cầu kỳ hơn.

Tuy vậy, các quán cafe và Bistro ngoại ô có lẽ đang mất dần vì có rất nhiều quán phải chuyển thành nơi bán đồ ăn nhanh hay thành các nhà hàng đang hợp mốt hơn.

Brasserie là những nhà hàng lớn và đông đúc với những người hầu bàn mặc tạp dề trắng. Ngày xưa, Brasserie là nơi uống bia có nhà bếp nấu những đồ ăn chắc dạ hơn, gồm những món vùng Alsace và đồ biển.

Auberge là một loại khách sạn nhỏ, thường ở nông thôn, có phục vụ đồ uống và nấu bữa ăn cho khách. Đây cũng là nơi cho khách ngủ qua đêm.

Giờ phục vụ hàng ngày của hầu hết các nhà hàng ở Pháp là từ trưa cho đến 14:30 và tối từ 19:00 đến 21:30. Các nhà hàng ở Paris thường đóng cửa muộn hơn. Thực đơn kèm theo giá cả thường được viết tay mỗi ngày và treo phía trước cửa nhà hàng.

ĂN UỐNG TRONG NGÀY

Ở Pháp, các gia đình bắt đầu một ngày mới bằng điểm tâm nhẹ, thường gồm bánh mì với bơ và Jambon. Đồ uống thường là cafe đen, cafe sữa nóng, còn lũ trẻ thì thích nhất là chocolate nóng. Còn thứ bánh xốp cuộn tròn gọi là Croissant chỉ có trong những dịp đặc biệt.

Bữa ăn chính trong ngày thường được ăn vào buổi trưa trong hai tiếng đồng hồ nghỉ trưa. Bữa trưa thường gồm vài món, bắt đầu là một món khai vị hay súp. Món thịt hầm với khoai tây rán kiểu Pháp hay thịt gà rán ăn với rau thường là món chính của bữa trưa. Món salad, là món rau xanh nhúng giấm sẽ được ăn tiếp sau món chính. Sau đó là một ít phô mai, và cuối cùng là tráng miệng với trái cây tươi hay món bánh ngọt, thế là đã hoàn tất bữa ăn.

Những người không về nhà ăn trưa có thể ăn một bữa trưa nhẹ, chẳng hạn một chiếc bánh mặn nhân kem và Jambon hay một miếng sandwich ở nhà hàng.

Bữa tối thường đơn giản hơn bữa trưa. Một bữa tối thông thường gồm súp, thịt hầm, bánh mì và phô mai.

Rượu vang thường được uống vào bữa trưa hay bữa tối. Nước khoáng có hay không có ga cũng được dùng trong bữa ăn. Trong các bữa tiệc, mỗi món ăn có thể được dùng với một thứ rượu vang riêng, còn sau bữa ăn người ta thường uống Brandy hay rượu ngọt cùng với cafe đen đặc rót trong những tách nhỏ. Người Pháp cho thêm đường vào cafe nhưng không cho kem.

Trong các bữa ăn trang trọng, món cá được dọn lên sau món khai vị và trước món thịt.

Loại bánh mì dài và giòn của Pháp gọi là Baguette thường dùng trong bữa ăn. Vì loại bánh mì này không để lâu được, nên người ta phải mua bánh mới hàng ngày. Brioche là loại bánh bao nhân nho mềm và ngọt thường để ăn bữa tối.

Những bữa ăn ngày Chủ nhật và vào các dịp long trọng thường có các món tráng miệng đặc biệt, như các loại bánh nướng đủ mọi hình dáng và hương vị. Nhưng thông thường nhất là món bánh tạc nhân táo, éclair (bánh kem), bánh kếp mỏng phết mứt. Những món ăn và món tráng miệng đặc sản của địa phương cũng được dọn lên vào những dịp lễ hội hay kỷ niệm các sự kiện gia đình.

Giống như hầu hết những người Châu Âu khác, người Pháp ăn bằng dao cầm ở tay phải và nĩa cầm ở tay trái. Họ cắt bánh mì Baguette ra từng khúc thay vì từng miếng mỏng. Vì người Pháp thường thích nói chuyện trong bữa ăn, nên bữa ăn thường rất sôi nổi với những cuộc chuyện trò vui vẻ.

SỰ KẾT HỢP TINH TẾ GIỮA RƯỢU VANG VÀ CÁC MÓN ĂN

Một bữa ăn Pháp đúng điệu sẽ không thể thiếu những ly rượu vang thượng hạng. Tuy nhiên, không phải loại rượu vang nào cũng có thể dùng được cho tất cả món ăn mà cần có sự phù hợp, hài hòa. Nếu món ăn nhiều thịt và gia vị, người Pháp sẽ dùng vang đỏ. Nếu các món là hải sản, nhiều chất béo, thì họ dùng vang trắng. Đây là nguyên tắc ăn uống thể hiện đẳng cấp ẩm thực Pháp.

Nhấm nháp chút rượu vang và thưởng thức những món ngon thượng hạng sẽ đánh thức mọi giác quan, khiến bữa ăn tròn vị hơn.

10 MÓN ĂN LÀM NÊN TÊN TUỔI ẨM THỰC PHÁP

Ai đó đã từng nói rằng: “Thế giới sẽ là thiên đường nếu tất cả mọi thứ được sắp đặt bởi người Thụy Điển, tất cả người tình là người Ý và tất cả đầu bếp là người Pháp…”. Quả thực vậy, danh tiếng của ẩm thực Pháp đã vang xa thế giới, chẳng ai là không biết đến bánh mì nướng, phô mai hay gan ngỗng Pháp trứ danh…

Bánh mì nướng (Croque Monsieur)

Croque Monsieur là món ăn rất ưa chuộng của người Pháp cho những ai thích bữa sáng nhanh gọn. Tuy thành phần thực hiện chiếc bánh này khá đơn giản, chỉ bao gồm bánh mì Sandwich, thịt nguội, trứng, phô mai và nước sốt bơ sữa, nhưng chắc chắn món bánh mỳ này sẽ khiến người ta phải mê mẩn.

Ở một số nước, Sandwich chỉ dùng để ăn sáng, nhưng ở Pháp, món Croque Monsieur này được phục vụ vào bất cứ thời điểm nào trong ngày.

Foie Gras

Trong tiếng Pháp, Foie Gras còn có nghĩa là “Gan béo”, hay “Gan ngỗng vỗ béo”. Người Pháp rất tự hào với món gan ngỗng béo độc đáo của mình. Người ta chế biến món ăn này từ những con ngỗng được chăm sóc bằng chế độ ăn uống đặc biệt nhằm khai thác tối đa thành phần dinh dưỡng trong gan của chúng.

Gan ngỗng béo được chế biến thành món patê và có mặt trong menu của những nhà hàng cao cấp đạt chuẩn quốc tế tại Pháp. Một số quốc gia khác cũng có món gan ngỗng béo “nhái”, tuy nhiên vị ngon thì không thể tinh túy bằng Foie Gras chính hiệu như ở Pháp.

Gan ngỗng cắt thành những miếng vuông nhỏ, áo một lớp bột mỏng bên ngoài và đem chiên sơ trong vòng vài phút. Việc chiên gan béo đòi hỏi đầu bếp phải thực sự khéo léo vì nếu lửa non sẽ khiến gan bị bở, lửa già thì gan sẽ bị khét và tứa dầu. Món gan ngỗng béo thường được dùng kèm với các món ngọt như các món mứt hay nước sốt ngọt để làm bật lên vị ngon, béo của gan ngỗng. Đặc biệt, người dân Pháp thường dùng Foie Gras với rượu Sauterne – một loại rượu vang trắng làm từ nho.

Phô mai

Phô mai ở Pháp có đến hơn 500 loại mùi vị khác nhau, chủ yếu được làm từ sữa bò, cừu và dê. Phô mai xanh vùng Roquefort trứ danh; phô mai Saint-Nectaire lâu đời từ sữa bò tươi vùng Auvergne; phô mai Camembert có vị béo của sữa và mùi thơm của trái cây, được phủ bằng lớp vụn bánh mì…

Ốc sên nướng (Escargot)

Ốc sên là món ăn được người Pháp đặc biệt yêu thích và trở thành món ngon truyền thống trong văn hóa ẩm thực nước Pháp. Đây là món ăn lạnh thường được phục vụ trước trên bàn ăn trong mỗi lễ hội ở Pháp. Người ta ước tính rằng, mỗi năm ở Pháp sử dụng tới 60.000 tấn thịt ốc sên, tương đương với 300.000 tấn ốc sên tươi.

Món ốc sên của người Pháp chế biến rất đặc biệt và hơi cầu kỳ, bởi sự kết hợp của các loại rau mùi như rau thơm, rau quế, hành, hẹ, tỏi và các loại quả hạt như hạt óc chó, hạt quả thông, tiêu, tỏi băm nhỏ cùng thịt ốc… và nhất là quá trình rửa sạch nhớt của ốc sên. Tất cả các nguyên liệu sẽ được xay nhuyễn, sau đó cho lại vào vỏ ốc và nướng trong lò khoảng 5 đến 10 phút. Thịt ốc quyện lẫn với các gia vị, ăn giòn, đậm đà và thơm đến mê mẩn.

Sườn cừu nướng


Cùng với khoai tây, sốt cherry anh đào và một ít rượu Porto, món sườn cừu nướng kiểu Pháp luôn khiến cho thực khách khó quên bởi hưởng vị độc đáo của nó. Sườn cừu sau khi sơ chế, ướp gia vị, đem rán đến độ chín vừa ý. Khoai tây luộc chín và nghiền nhỏ, đóng thành khuôn và được bày giữa đĩa ăn. Nước sốt thơm lừng với một chút mùi vị của hành tây thái nhỏ, mùi thơm thanh của cherry anh đào tươi. Điểm đặc biệt trong món sườn cừu nướng Pháp chính là sự hòa quyện trong nước sốt vị ngọt thú vị của rượu Porto, một loại rượu ngọt của Pháp.

Gà sốt vang (Coq au vin)

Coq au vin là một trong những món truyền thống của ẩm thực Pháp. Món ăn này được chế biến khá đơn giản bằng cách om thịt gà với rượu vang, bơ, thịt xông khói, hành tây và tỏi. Độ đậm đà của nước sốt vang phụ thuộc vào khẩu vị của từng người, từng vùng.

Gà được ướp trong rượu vang một ngày, sau đó đem chiên vàng trong chảo nóng. Những tai nấm nhỏ, hành tây, tỏi, bơ và thịt lợn muối được cho vào chung với thịt gà và đun nhỏ lửa. Khi nước sốt đặc lại thì bổ sung thêm muối, tiêu, húng tây và các loại thảo mộc thơm ngon khác, tạo thành một sự hòa quyện hương vị vô cùng hấp dẫn.

Steak Tartare

Tartare Steak – món ngon nước Pháp – là món thịt bò sống được nhiều người biết tới trên thế giới. Món ăn này thực chất chỉ là thịt bò hoặc đôi khi là thịt ngựa được băm hoặc thái nhỏ. Món ăn được dọn lên bàn của thực khách bao gồm một phần thịt sống đã băm, kèm với đó là hành, hạt tiêu, nước sốt, đôi khi thêm một quả trứng sống và bánh mì lúa mạch đen.

Súp hải sản kiểu Pháp (Bouillabaisse)

Súp hải sản Bouillabaisse là một món ăn truyền thống bắt nguồn từ thành phố Marseilles, miền Nam nước Pháp. Bouillabaisse nấu với các loại thảo mộc đặc biệt như nghệ tây, tỏi, vỏ cam zest, lá nguyệt quế (bay leaf) và thì là (fennel) rất tốt cho sức khỏe. Sự kết hợp hoàn hảo giữa rượu vang trắng và món Bouillabaisse này chắc chắn sẽ đem lại cho thực khách một buổi tối khó quên.

Bánh Crepe

Bánh Crepe (bánh kếp) – món ngon nước Pháp – có xuất xứ từ vùng Bretagne, nước Pháp. Bánh được làm từ bột mì hay bột lúa mạch trộn với trứng, sữa, bơ sau đó tráng mỏng hình tròn rồi chiên vàng hai mặt. Bạn có thể ăn crepe kèm với kem lạnh, sốt chocolate hoặc sốt caramel; hoặc rắc thêm một ít đậu phộng, hạt hạnh nhân.

Trong Tiếng Pháp, Crepe có nghĩa là “uốn cong lại”. Vì thế bánh Crepe đạt chuẩn phải có kết cấu đủ ổn định để không bị rách khi gấp vào, nhưng mặt khác bột bánh vẫn mềm, không được sạn, và nhất định phải “mỏng như giấy”. Để làm được điều này yêu cầu sự khéo léo của người làm bánh trong cả khâu pha bột lẫn rán bánh.

Bánh Pain au Chocolat

Pain au chocolat là loại bánh mỳ nhân sô-cô-la, tinh hoa của nghệ thuật ẩm thực Pháp và được xếp vào 1 trong 7 món ngon dành cho nguời hảo ngọt. Nguyên liệu để làm nên chiếc bánh hấp dẫn này vô cùng đơn giản, gồm bột mì, sữa ấm, muối, bơ, trứng, đường, chocolate…

Nhờ có những nét độc đáo trong nền ẩm thực của mình mà bữa ăn Pháp đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể (vào tháng 11/2010). Vì vậy, nếu có dịp tới Pháp, du khách chắc chắn nên dành nhiều thời gian để tìm hiểu, thưởng thức và cảm nhận nét hấp dẫn khó cưỡng của ẩm thực Pháp.