Nhắc đến Sushi, nguyên cái tên của nó thôi đã trở thành đại diện cho những món ăn của Nhật Bản nổi tiếng trên khắp thế giới ngày nay. Sushi là một món ăn kết hợp cơm với hải sản sống hoặc chín, sử dụng phương pháp bảo quản cá bắt nguồn từ Trung Hoa cổ. 

Nguồn gốc hình thành và phát triển của món Sushi

Dựa vào lợi thế vị trí địa lý nằm xoải theo bên sườn phía đông lục địa Châu Á, có đường bờ biển kéo dài khoảng 29.750 km bao gồm nhiều vũng, vịnh, biển có nhiều ngư trường lớn vì vậy nguồn hải sản tự nhiên ở Nhật Bản vô cùng lớn. Mặc dù hàng ngày ngư dân có thể đánh bắt được rất nhiều cá nhưng ngày xưa công nghệ chưa phát triển, để bảo quản cá con người chỉ có cách phơi khô hoặc chế biến thành món ăn có khả năng tích trữ trong thời gian dài. Người Nhật đã khéo léo dựa trên cách thức của người Trung Hoa cổ, cá sẽ được ướp muối bọc trong cơm để lên men tự nhiên trong khoảng từ 2 tháng đến 1 năm. Đến thời điểm ướp xong, người ta sẽ chỉ dùng cá muối còn phần cơm sẽ được loại bỏ. Sau này, ngoài việc phát triển các phương pháp lên men và tẩm ướp khác nhau, người Nhật đã trực tiếp sử dụng cá sống, thưởng thức với các gia vị chế biến bổ trợ để tạo nên độ tươi, hương vị nguyên chất, và cảm nhận hết cái ngon của các loại hải sản giàu protein này. Sushi chính là một kiệt tác thành công trong cách chế biến ẩm thực của người Nhật Bản.

Tuy nhiên, sự phát triển của Sushi không phải nghiễm nhiên trở nên phổ biến và thành biểu tượng văn hóa ẩm thực của “xứ sở hoa anh đào” như bây giờ. Vào khoảng đầu thế kỷ thứ 19, hệ thống các cửa hàng dịch vụ đồ ăn nhanh chiếm lĩnh trong thị trường ngành công nghiệp ăn uống. Người Nhật luôn sống trong vòng xoáy hối hả của cuộc sống, dường như họ không có bất kỳ khoảng thời gian dư giả dành cho việc ăn uống, vì vậy, điều kiện thiết yếu của các món ăn thời đại này phải đặt tiêu chí nhanh, chất lượng lên hàng đầu. Bếp trưởng Yohei Hanaya một bậc kì tài sáng tạo đã chế biến Sushi với những nắm cơm nhỏ kết hợp với nguyên liệu hải sản sống, hoặc cuốn cơm trộn với rau củ quá, hải sản trong là rong biển, cắt từng khoang đựng vào các hộp nhỏ rất tiện lợi.Từ đó, rất nhiều người đã chọn sushi cho bữa ăn của mình bởi nó đầy đủ chất dinh dưỡng, không béo phì như các đồ ăn nhanh của phương Tây.

Thành phần chính trong món Sushi

Sushi có rất nhiều thành phần và công thức chế biến khác nhau, tuy nhiên nguyên liệu chính để làm nên món ngon này là cơm trộn dấm kết hợp với các loại thức ăn như cá sống, trứng cá, hải sản tươi sống, rau củ, wasabi (mù tạt). Nếu Sushi có chứa thịt muối thì đó không phải là sushi đích thực.

Sự hấp dẫn của Shusi

Để làm được một đĩa Sushi đúng vị không phải là một điều dễ dàng, đòi hỏi rất nhiều khâu chế biến. Nước dùng để nấu cơm phải là nước tinh khiết như vậy chúng ta mới có được những hạt cơm dẻo, thơm mùi gạo, không bị nát, độ mềm vừa phải tạo sự kết dính. Nguyên liệu hải sản phải tươi, nhất là lúc vừa bắt, như vậy độ ngậy và hương vị khi thưởng thức sẽ nguyên chất, không pha tạp. Một điều đặc biệt, người dân Nhật Bản thường chọn các loại hải sản được đánh bắt tại các vùng duyên hải, bởi lẽ cá ở đây vô cùng ngon và đậm chất dinh dưỡng. Khi tiến hành công việc chế biến, để món ăn giữ được độ tinh khiết và vị ngon, các đầu bếp thường sử dụng các dụng cụ làm bằng gỗ bởi chất chua trong gạo khi trộn cơm với dấm sẽ phản ứng nếu như dùng bằng chất liệu bằng kim loại. Ngoài ra, họ còn sáng tạo trong cách trang trí tỉa hoa quả, nắm cơm theo hình thù nghệ thuật, kết hợp màu làm từ nguyên liệu tự nhiên để món ăn thêm màu sắc và đa dạng hương vị.

Các loại Sushi Nhật Bản

Sushi rất đa dạng, có nhiều loại khác nhau, tiêu biểu nhất là 6 loại: Nigirizushi, Chirashizushi, Makimono, Gunkan, Oshizushi, Temaki.

Nigirizushi là loại sushi phổ biến nhất, cơm được trộn giấm rồi nắm thành nắm nhỏ, bên trên được phủ một miếng hải sản tươi, có thể thêm chút gừng xay nhuyễn hoặc vài cọng hành thái nhỏ.

Chirashizushi là một tô xới đầy cơm, bên trên xếp đầy các loại thịt, cá, rong biển.

Makimono là loại Sushi cuộn phổ biến nhất, các loại nhân được đặt giữa phần cơm, cuộn tròn lại trong một lớp rong biển khô rồi cắt ra thành những khoanh nhỏ vừa ăn.

Gunkan là loại sushi có phần cơm được bao bọc bởi lá rong biển, bên trên được phủ thêm lớp trứng cua, trứng cá hồi, trứng cá tuyết…

Oshizushi là loại Sushi được ép trong khuôn gỗ rồi dùng dao cắt thành những miếng vừa ăn, sushi thường là 2 lớp cơm kẹp lấy 1 lớp nhân ở giữa.

Temaki là loại Sushi được nặn theo hình nón, bên trong là cơm, các loại hải sản và rau củ quả.

Cách ăn Sushi đúng chuẩn người Nhật

Sushi là một món ăn đặc sắc truyền thống của người Nhật, ngày càng nổi tiếng và được ưa chuộng trên khắp thế giới. Tuy nhiên không phải ai cũng biết cách ăn Sushi đúng chuẩn của người Nhật. Những tín đồ của món Sushi khi đi ăn món ăn thú vị này cần phải biết một cách đầy đủ những điều dưới đây:

Trình tự ăn Sushi chuẩn

Du khách nên ăn Sushi theo một trình tự nhất định: Bắt đầu bằng miếng Sushi cá trắng, sau đó chuyển sang miếng có cá màu bạc, tiếp theo là miếng sushi cá màu đỏ rồi đến hương vị đậm đà nhất của Sushi với cá hồi và trứng cá hồi. Cuối cùng là miếng Sushi cuộn đơn giản như cá ngừ để kết thúc khẩu phần ăn của bạn. Sushi trứng sẽ đóng vai trò là món tráng miệng. Miếng cá béo nhất nên để ăn cuối cùng.

Cách cầm, gắp và ăn Sushi đúng cách

– Có hai cách ăn Sushi, đó là dùng đũa gắp và dùng tay. Tuy nhiên, du khách thử dùng tay để tìm cảm giác mới lạ. Đối với những loại Sushi phía trên mặt được trang trí bằng cá, tôm trước tiên ta dùng ngón cái và giữa để cầm, ngón trỏ đặt lên phần thân của miếng Sushi. Sau đó chấm phần cá/ tôm vào nước tương, không chấm phần cơm để tránh khi ăn bị mặn. Ngoài ra, chấm cả cơm vào nước tương có thể khiến miếng sushi bị bở và rơi cơm ra, tạo cảm giác mất ngon. Ngoài việc dùng tay, Sushi có thể ăn bằng đũa. Ăn bằng cách này sẽ giúp đôi tay được sạch sẽ nhưng lại gặp phải trở ngại khi chấm và gắp món ăn. Các miếng sushi được gói bằng gạo dẻo thường dễ tơi ra khi bị đũa “kìm kẹp”.

– Ăn Sushi không nên tách phần cơm và phần nhân riêng. Điều khó nhất trong làm món này là phải biết cân đối sao cho vừa đủ lượng cá, cơm và wasahi (mù tạt) để trộn lẫn với nhau, tạo nên thể thống nhất. Vì vậy hãy ăn cả miếng để thưởng thức đầy đủ nhất hương vị của một món sushi. Nếu miếng sushi quá to, bạn có thể tách làm hai và để phần còn lại trong bát ăn của mình.

– Ăn các loại Sushi có cá theo màu từ nhạt tới đậm để có thể thưởng thức hết hương vị của các loại cá khác nhau. Các loại cá có màu đậm và có hương vị mạnh nên ăn sau cùng để tránh làm ảnh hưởng hương vị của các món ăn khác.

– Khi ăn nên để phần cá chạm vào lưỡi đầu tiên. Điều đó giúp thực khách có thể cảm nhận được đầy đủ mùi vị của món ăn.

– Sử dụng gừng giữa các món khác nhau: Không nên trộn lẫn gừng với sushi khi ăn. Gừng được phục vụ dùng để tẩy mùi món ăn trước trong vòm họng của du khách để có thể thưởng thức trọn vẹn hương vị của các món ăn sau. Do vậy, hãy chỉ sử dụng gừng ở giữa các món ăn.

– Dùng wasabi (mù tạt) đúng cách: Nếu đầu bếp không cho sẵn wasabi vào trong Sushi, hãy xắt wasabi ra đĩa. Wasabi có thể hòa lẫn với nước tương để chấm Sashimi (cũng là món ăn nổi tiếng của Nhật Bản mà thành phần chính là các loại hải sản tươi sống và thường ăn kèm với lá tía tô hoặc củ cải bào). Tuy nhiên lễ nghi ăn Sushi không cho phép thực khách làm vậy – thực khách phải để wasabi lên bề mặt Sushi. Du khách cũng nên ăn từ từ và tăng lượng wasabi cho đến khi cảm thấy phù hợp.

– Nếu du khách gọi một bát Miso (súp), du khách có thể húp trực tiếp bằng bát, việc này hoàn toàn có thể chấp nhận được (thậm chí còn giúp du khách thưởng thức nó một cách dễ dàng hơn). Ngoài ra, Miso không phải là món khai vị, hãy dùng nó sau khi ăn món chính.

– Cuối cùng, nếu Sushi đang dần thấm vào cơ thể du khách và làm cho du khách có cảm giác ngon miệng nghĩa là du khách đã ăn Sushi đúng cách rồi đó.

Tối kỵ khi ăn Sushi

Không được chuyền miếng Sushi từ đũa của người này sang đũa của người khác. Hành động này người Nhật Bản cho là rất bất lịch sự. Theo người Nhật, hành động này tái hiện hình ảnh nén hương thắp trên bàn thờ được chuyền qua tay các thành viên trong gia đình khi có tang gia!

Không cọ xát 2 chiếc đũa vào nhau. Nếu du khách đang ở trong một nhà hàng sang trọng của Nhật Bản, hành động này bị cho là rất thô lỗ sau khi tách hai chiếc đũa ra. Vì cọ xát 2 chiếc đũa vào nhau sẽ làm cho mảnh vụn gỗ rơi ra, đồng nghĩa với việc du khách nói với đầu bếp của họ rằng đồ dùng của các du khách thật rẻ tiền.

Nếu có cơ hội đặt chân đến đất nước Nhật Bản, thì du khách nhất định hãy một lần nếm thử Sushi chính hiệu nơi đây. Ở Nhật Bản, ngoài những nhà hàng Sushi truyền thống, nơi du khách có thể đặt món với các nguyên liệu ưa thích ngay trước quầy để các chuyên gia Sushi thực hiện, còn có rất nhiều nhà hàng Sushi khác để du khách có thể lựa chọn phù hợp với túi tiền của mình, như là nhà hàng giá rẻ chuyên phục vụ thức ăn mang đi, hay Sushi băng chuyền xoay vòng một cách hợp lý với những miếng Sushi đã được bày trên đĩa.